Từ những thang thuốc sắc, viên hoàn, cao thuốc đến các sản phẩm bào chế hiện đại, y học cổ truyền đang đứng trước những yêu cầu mới về nghiên cứu, chuẩn hóa quy trình và nâng cao chất lượng sản phẩm. Đáp ứng yêu cầu đó, Bệnh viện Y học cổ truyền Quảng Ninh đã xây dựng và đưa vào hoạt động Trung tâm Nghiên cứu và Bào chế thuốc cổ truyền từ ngày 15/8/2026, mở ra hướng phát triển chuyên sâu trong lĩnh vực dược cổ truyền.
Kế thừa bài thuốc truyền thống, đẩy mạnh nghiên cứu và phát triển sản phẩmTừ những ngày đầu thành lập, Bệnh viện đã triển khai hoạt động chế biến, bào chế thuốc cổ truyền. Đến nay, Bệnh viện đã thực hiện hơn 12 sản phẩm với nhiều dạng bào chế như cao, hoàn, bột thuốc, thuốc sắc đóng túi. Một số sản phẩm được phát triển từ các bài thuốc cổ phương, bài thuốc kinh nghiệm đã được sử dụng trong điều trị nhiều năm và từng bước được đánh giá thông qua các đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở.
Tuy nhiên, trước nhu cầu sử dụng thuốc ngày càng tăng và yêu cầu cao hơn về chất lượng, hoạt động bào chế cần được đầu tư đồng bộ hơn về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực và quy trình chuyên môn. Việc thành lập Trung tâm nhằm tập trung nguồn lực cho nghiên cứu công thức, chuẩn hóa quy trình bào chế, phát triển dạng thuốc mới, kiểm soát và đảm bảo chất lượng sản phẩm.
Theo định hướng, bên cạnh các dạng bào chế truyền thống, Trung tâm sẽ từng bước nghiên cứu, phát triển các dạng hiện đại như bột, cốm hòa tan, viên nang; đồng thời xây dựng các tiêu chuẩn chất lượng và quy trình phù hợp với quy định chuyên môn.
Gắn nghiên cứu bào chế với bảo tồn và phát triển nguồn dược liệuQuảng Ninh có điều kiện địa hình, khí hậu đa dạng, nguồn tài nguyên thực vật phong phú và tiềm năng phát triển nhiều loại cây dược liệu. Hiện nay, Bệnh viện có vườn thuốc nam diện tích hơn 100m² với trên 60 loài cây dược liệu. Đây là nền tảng để tiếp tục nghiên cứu, bảo tồn và phát triển nguồn cây thuốc phục vụ công tác chuyên môn.
Trong thời gian tới, Trung tâm sẽ tham gia nghiên cứu, bảo tồn nguồn gen dược liệu, phát triển các cây thuốc quý và mở rộng vườn thuốc nam của Bệnh viện. Giai đoạn đầu, mục tiêu đặt ra là phát triển vườn thuốc lên khoảng 150 loài, từng bước hướng tới hình thành nguồn dược liệu có nguồn gốc rõ ràng, đáp ứng yêu cầu về chất lượng.
Không chỉ tập trung vào hoạt động nghiên cứu và bào chế, Trung tâm còn tham gia đào tạo, hướng dẫn thực hành cho học sinh, sinh viên, học viên; hỗ trợ chuyên môn cho các cơ sở y tế và tuyên truyền, hướng dẫn người dân về nuôi trồng, thu hái, bảo tồn, sử dụng dược liệu an toàn, đúng cách.
Lộ trình phát triển từng bước, hướng tới nâng cao chất lượng thuốc cổ truyềnTrong giai đoạn 2026–2027, Bệnh viện tập trung rà soát, sắp xếp cơ sở vật chất, trang thiết bị và nhân lực; hoàn thiện các điều kiện phục vụ bào chế thuốc cổ truyền dạng truyền thống, đồng thời đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và phát triển vườn cây thuốc nam.
Giai đoạn 2028–2030, định hướng tiếp tục đầu tư, nâng cấp cơ sở hạ tầng, phát triển các dạng bào chế hiện đại và từng bước hoàn thiện điều kiện đáp ứng các nguyên tắc, tiêu chuẩn Thực hành tốt sản xuất thuốc cổ truyền.
Một trong những mục tiêu đến năm 2030 là Trung tâm có thể cung ứng sản phẩm thuốc cho các cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế trên địa bàn khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.
Việc thành lập Trung tâm Nghiên cứu và Bào chế thuốc cổ truyền không chỉ là bước phát triển về tổ chức chuyên môn, mà còn thể hiện định hướng kết hợp giữa kế thừa kinh nghiệm y học cổ truyền với nghiên cứu khoa học và ứng dụng các tiến bộ trong bào chế. Qua đó, góp phần bảo tồn giá trị nguồn dược liệu, phát triển các sản phẩm thuốc cổ truyền có chất lượng và từng bước đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân.Lê Giang – Tiến Đạt
