Hoại tử vô khuẩn chỏm xương đùi đang trở thành một trong những bệnh lý xương khớp gia tăng nhanh trong cộng đồng, đặc biệt ở các tỉnh, thành có tốc độ phát triển mạnh như Quảng Ninh. Đây là bệnh tiến triển âm thầm nhưng để lại hậu quả nặng nề, có thể gây biến dạng khớp háng, thoái hóa sớm, hạn chế vận động và dẫn đến tàn phế nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Với nỗ lực nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, Bệnh viện Bãi Cháy đã làm chủ nhiều kỹ thuật điều trị hiện đại, trở thành điểm tựa tin cậy cho người bệnh trong khu vực.

Theo các bác sĩ chuyên khoa Chấn thương chỉnh hình, hoại tử vô khuẩn chỏm xương đùi hay còn gọi là hoại tử vô mạch chỏm xương đùi là tình trạng các tế bào xương và tủy xương vùng chỏm bị thiếu máu nuôi, dần dẫn đến hoại tử. Giai đoạn sớm của bệnh thường không có triệu chứng điển hình, khiến người bệnh dễ chủ quan. Tuy nhiên, tổn thương vẫn âm thầm tiến triển, gây ra các vùng thưa xương, ổ khuyết xương, dễ dẫn đến gãy xương dưới sụn. Khi chỏm xương đùi xẹp hoàn toàn và khớp háng thoái hóa nặng, việc điều trị trở nên phức tạp và khả năng hồi phục kém hơn rất nhiều.

Thực tế tại Bệnh viện Bãi Cháy cho thấy bệnh đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Không chỉ gặp ở độ tuổi trung niên như trước đây, nhiều bệnh nhân trong độ tuổi 30–40 đã xuất hiện các triệu chứng của hoại tử chỏm xương đùi. Bác sĩ cho rằng sự gia tăng này phần lớn đến từ thói quen lạm dụng rượu bia, hút thuốc lá, sử dụng corticoid bừa bãi, cùng với đó là tỷ lệ người mắc các bệnh chuyển hóa và tự miễn ngày càng cao. Các yếu tố này góp phần làm tổn thương hệ thống mạch máu nuôi chỏm xương đùi, dẫn đến hoại tử.

Bác sĩ CKII Vũ Quang Nghĩa – Trưởng Khoa Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Bãi Cháy – nhận định, hoại tử vô khuẩn chỏm xương đùi là bệnh lý gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Khi bệnh tiến triển, người bệnh thường xuất hiện tình trạng đau âm ỉ vùng háng, mông hoặc đùi, đau tăng khi đi lại hoặc đứng lâu, giảm khi nghỉ ngơi. Biên độ vận động khớp háng giảm dần, đặc biệt là các động tác xoay, dạng, khép khiến bệnh nhân khó ngồi xổm, khó đi lại và ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hằng ngày.

Phẫu thuật thay khớp háng cho người bệnh bị hoại tử vô khuẩn chỏm xương đùi tại Bệnh viện Bãi Cháy

Bằng việc ứng dụng các tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị, Bệnh viện Bãi Cháy đang triển khai hiệu quả nhiều phương pháp điều trị tùy theo từng giai đoạn bệnh. Ở giai đoạn sớm, bệnh viện áp dụng điều trị nội khoa bằng thuốc chống viêm, giảm đau, kết hợp vật lý trị liệu nhằm giúp người bệnh giảm triệu chứng và làm chậm tiến triển hoại tử. Khi bệnh bước sang giai đoạn tiến triển, các kỹ thuật như khoan giảm áp trong lòng chỏm xương đùi, lấy xương hoại tử kết hợp ghép xương, hoặc phẫu thuật chỉnh trục xương đùi được thực hiện nhằm bảo tồn cấu trúc khớp háng.

Trong các trường hợp nặng, khi chỏm xương đùi đã xẹp hoặc khớp háng thoái hóa không còn khả năng bảo tồn, phẫu thuật thay khớp háng toàn phần hoặc bán phần là giải pháp tối ưu. Đây là phương pháp đã được Bệnh viện Bãi Cháy triển khai thường quy với tỷ lệ thành công cao nhờ sự phối hợp giữa chuyên môn kỹ thuật và trang thiết bị hiện đại. Mỗi năm, bệnh viện thực hiện hơn 200 ca phẫu thuật thay khớp háng, trong đó hơn 60% là bệnh nhân cao tuổi. Những thành công trong lĩnh vực này góp phần quan trọng vào việc phục hồi khả năng vận động và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh trong tỉnh và khu vực.

Một trong những ca bệnh điển hình gần đây là bệnh nhân Vũ Kim H. (40 tuổi, TP Móng Cái). Bệnh nhân có tiền sử hoại tử chỏm xương đùi hai bên, đã được thay khớp háng trái một năm trước. Khi xuất hiện đau tăng và hạn chế vận động khớp háng phải, bệnh nhân được thăm khám và chẩn đoán hoại tử tiến triển với hình ảnh đặc xương, tiêu xương không đều và hẹp khe khớp. Sau hội chẩn, các bác sĩ kết luận khớp háng phải không còn khả năng bảo tồn và chỉ định thay toàn bộ khớp háng. Ca phẫu thuật được thực hiện bởi BSCKII Vũ Quang Nghĩa đã loại bỏ vùng hoại tử và thay khớp bằng vật liệu nhân tạo phù hợp. Chỉ sau ba ngày, bệnh nhân đã phục hồi vận động tốt, có thể tập đi lại cùng dụng cụ hỗ trợ.

Các bác sĩ Bệnh viện Bãi Cháy khẳng định, hoại tử vô khuẩn chỏm xương đùi là bệnh nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm và can thiệp đúng phương pháp. Người dân cần chủ động thăm khám khi có dấu hiệu đau âm ỉ vùng háng, đùi hoặc mông, đau tăng khi vận động và giảm khi nghỉ ngơi. Bên cạnh đó, việc hạn chế rượu bia, bỏ thuốc lá, duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý và kiểm soát tốt các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường hay rối loạn lipid máu đóng vai trò quan trọng trong phòng bệnh. Việc sử dụng thuốc, đặc biệt là thuốc chứa corticoid, cần tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn của bác sĩ để tránh biến chứng nguy hiểm.

Với nỗ lực không ngừng nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, cùng sự đầu tư đồng bộ về nhân lực và trang thiết bị, Bệnh viện Bãi Cháy đang trở thành một trong những cơ sở y tế tuyến tỉnh hàng đầu trong lĩnh vực chấn thương chỉnh hình. Những kết quả đạt được trong điều trị hoại tử vô khuẩn chỏm xương đùi không chỉ góp phần bảo vệ sức khỏe Nhân dân mà còn khẳng định vai trò quan trọng của hệ thống y tế Quảng Ninh trong chiến lược chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Công Sơn CDC