Đột quỵ – hay tai biến mạch máu não – vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn phế trên toàn thế giới. Riêng tại Việt Nam, mỗi năm có hàng trăm nghìn ca mắc mới và tỷ lệ bệnh nhân trẻ tuổi đang tăng nhanh. Những người may mắn qua khỏi cơn nguy kịch thường phải đối mặt với hàng loạt di chứng nặng nề như liệt nửa người, rối loạn vận động, khó nói, suy giảm trí nhớ… khiến hành trình hồi phục trở thành thử thách lớn đối với cả người bệnh và gia đình.

Tại Bệnh viện Y dược cổ truyền tỉnh Quảng Ninh, mô hình điều trị kết hợp giữa y học hiện đại và y học cổ truyền đang mở ra hy vọng mới cho nhiều bệnh nhân, với những kết quả phục hồi rõ rệt và bền vững.

Kết hợp Đông – Tây y: Hướng điều trị toàn diện cho bệnh nhân sau đột quỵ

Tại Bệnh viện Y dược cổ truyền tỉnh Quảng Ninh, mô hình điều trị song hành Đông – Tây y đã đem lại những kết quả đáng khích lệ. Ngay khi người bệnh vượt qua giai đoạn nguy kịch và sức khỏe dần ổn định, các bác sĩ sẽ tiến hành đánh giá toàn diện để xây dựng phác đồ phù hợp. Các kỹ thuật đặc trưng của y học cổ truyền như kỹ thuật châm cứu và điện châm có tác dụng kích thích dẫn truyền thần kinh, thúc đẩy tuần hoàn máu não và cải thiện trương lực cơ. Trong khi đó, thủy châm đưa lượng nhỏ thuốc vào huyệt đạo, tăng hiệu quả giảm co cứng cơ, hỗ trợ vận động cho vùng bị liệt. Xoa bóp bấm huyệt giúp giãn cơ, tăng tuần hoàn và cải thiện giấc ngủ – yếu tố quan trọng giúp bệnh nhân duy trì tinh thần lạc quan trong suốt giai đoạn điều trị. Song song với đó, vật lý trị liệu hiện đại với các kỹ thuật như điện xung, siêu âm điều trị hay oxy cao áp giúp tăng cường khả năng tái tạo mô tổn thương, giảm đau và kích thích hoạt động của hệ thần kinh trung ương.

Bác sĩ Nguyễn Thị Huyền Trang, Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc, cho biết: “Chúng tôi áp dụng nhiều phương pháp và thuốc y học cổ truyền để hỗ trợ điều trị nguyên nhân và phục hồi chức năng kết hợp cùng các biện pháp vật lý trị liệu hiện đại, tạo thành một chuỗi tác động liên tục lên hệ thần kinh – cơ – xương khớp, từ đó kích thích cơ thể tự tái thiết lập cơ chế vận động, cải thiện tuần hoàn, giảm co cứng cơ, tăng khả năng vận động và sự tỉnh táo tinh thần. Việc đưa ra phác đồ sẽ dựa trên từng giai đoạn và thể trạng của bệnh nhân để tối ưu hóa kết quả.”

Nhờ sự kết hợp này, mỗi năm khoa tiếp nhận và điều trị hàng trăm ca di chứng đột quỵ. Riêng năm 2024, con số lên đến khoảng 700 trường hợp, trong đó nhiều bệnh nhân từ tình trạng liệt gần như toàn bộ đã có sự chuyển biến rõ rệt chỉ sau vài tuần. Bác sĩ Huyền Trang chia sẻ thêm: “Có những bệnh nhân khi nhập viện hoàn toàn không tự đi lại được, nhưng sau 6 tuần điều trị đã có thể dùng gậy để tập đi. Đó là những tín hiệu rất tích cực, minh chứng cho hiệu quả của mô hình điều trị kết hợp.”

Châm cứu và điện châm có tác dụng kích thích dẫn truyền thần kinh, thúc đẩy tuần hoàn máu não và cải thiện trương lực cơ

Những chuyển biến rõ rệt từ thực tế điều trị

Bên cạnh những đánh giá chuyên môn từ đội ngũ y tế, câu chuyện của bệnh nhân cũng cho thấy tác động rõ rệt của các phương pháp trị liệu. Bà Nguyễn Thị Tươi, 70 tuổi, quê Thái Bình, là một trong những trường hợp hồi phục tốt sau thời gian dài kiên trì điều trị tại bệnh viện. Bà nhớ lại những ngày đầu tiên sau đột quỵ: “Lúc mới vào viện, tôi yếu lắm, phải có người nâng đỡ mới ngồi lên được, việc đi lại hay vệ sinh cá nhân hoàn toàn không làm được. Vào điều trị ở đây, tôi được châm cứu, xoa bóp, dùng máy móc hỗ trợ… Các bác sĩ rất tận tình nên sức khỏe tôi cải thiện nhanh. Bây giờ chân tay đỡ nhiều, trí nhớ cũng tốt hơn. Tôi cảm thấy phấn khởi và tin tưởng vào quá trình điều trị.”

Một trong những ưu điểm lớn của y học cổ truyền là khả năng cá thể hóa điều trị. Theo lý luận Đông y, đột quỵ được phân thành ba thể bệnh khác nhau, mỗi thể sẽ có hướng trị liệu và bài thuốc riêng. Việc xác định đúng thể bệnh giúp điều trị “trúng đích”, từ đó thúc đẩy cơ thể tự hồi phục, đồng thời củng cố sức khỏe tổng thể để giảm nguy cơ tái phát – vấn đề mà nhiều bệnh nhân sau đột quỵ thường lo ngại.

Thời điểm điều trị cũng có vai trò quyết định trong phục hồi sau đột quỵ. Theo bác sĩ Huyền Trang, giai đoạn ba tháng đầu sau đột quỵ là “thời điểm vàng” để phục hồi chức năng: “Ở giai đoạn này, não bộ còn khả năng tái tổ chức mạnh mẽ. Điều trị càng sớm, khả năng phục hồi càng cao. Ngoài ra, y học cổ truyền với đặc tính ít tác dụng phụ, đặc biệt phù hợp với bệnh nhân lớn tuổi hay có nhiều bệnh lý nền, góp phần quan trọng trong giảm nguy cơ tái phát và phòng ngừa các thương tật thứ cấp.”

Thời điểm điều trị cũng có vai trò quyết định trong phục hồi sau đột quỵ

Kiên trì – chìa khóa phục hồi

Trên thực tế, đột quỵ không chỉ ảnh hưởng đến vận động mà còn tác động đến tâm lý, trí nhớ, thậm chí tính cách người bệnh. Điều trị di chứng đột quỵ không phải là chuyện ngày một ngày hai, thời gian phục hồi ở mỗi bệnh nhân cũng không giống nhau. Người trẻ thường hồi phục nhanh hơn, trong khi người cao tuổi cần thời gian dài hơn và phải kiên trì tập luyện. Vì vậy, sự đồng hành của gia đình và các nhân viên y tế là yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả phục hồi. Điều dưỡng Phạm Thị Hải, người trực tiếp hỗ trợ bệnh nhân ở giai đoạn phục hồi chức năng, chia sẻ về quá trình đồng hành cùng người bệnh: “Đa số bệnh nhân đến trong tình trạng liệt nửa người hoặc không tự sinh hoạt. Chúng tôi kết hợp vận động thụ động và chủ động, hướng dẫn người nhà tập cho bệnh nhân mỗi ngày. Khi cần, chúng tôi sử dụng thêm các thiết bị hỗ trợ để giúp bệnh nhân tăng cơ lực và sớm lấy lại khả năng tự chủ.”

Hệ thống oxy cao áp hỗ trợ tích cực trong điều trị di chứng sau đột quỵ

Trong bối cảnh số ca đột quỵ tiếp tục gia tăng, đặc biệt ở nhóm người trẻ tuổi do áp lực công việc, stress, hút thuốc, tăng huyết áp hay lối sống ít vận động, mô hình điều trị kết hợp giữa Đông và Tây y đang trở thành lựa chọn phù hợp cho nhiều bệnh nhân. Tại Bệnh viện Y dược cổ truyền Quảng Ninh, sự phối hợp giữa hai nền y học giúp đem lại hiệu quả toàn diện: từ kiểm soát triệu chứng, cải thiện vận động, phục hồi trí nhớ cho đến ổn định tinh thần và nâng cao chất lượng sống.

Tại Bệnh viện Y dược cổ truyền tỉnh Quảng Ninh, mô hình điều trị tích hợp này đang chứng minh hiệu quả rõ rệt: nhiều bệnh nhân từng bị liệt nửa người đã có thể đi lại, nói rõ hơn và tự sinh hoạt; nhiều trường hợp suy giảm trí nhớ cũng cải thiện rõ.

Sự kết hợp giữa hai nền y học – một hiện đại, một truyền thống – đang mang lại cơ hội mới cho bệnh nhân sau đột quỵ, giúp họ rút ngắn quãng thời gian phục hồi và sớm quay trở lại cuộc sống bình thường.

Quỳnh Trang (CDC QN)