Trong bối cảnh nhiều yếu tố nguy cơ dịch bệnh ngày càng gia tăng do biến đổi khí hậu, giao thương quốc tế, di biến động dân cư và thay đổi mô hình bệnh tật, việc hoàn thiện hành lang pháp lý cho công tác y tế dự phòng trở thành yêu cầu cấp thiết. Luật Phòng bệnh số 114/2025/QH15 được Quốc hội thông qua đã tạo nền tảng quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe nhân dân. Bám sát chỉ đạo của Trung ương, tỉnh Quảng Ninh đã chủ động xây dựng kế hoạch triển khai thi hành luật, từng bước củng cố hệ thống phòng bệnh từ tỉnh đến cơ sở.
Chủ động triển khai đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở
Thực hiện Quyết định số 130/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về kế hoạch triển khai thi hành Luật Phòng bệnh, Sở Y tế Quảng Ninh đã ban hành Kế hoạch số 1248/KH-SYT nhằm tổ chức thực hiện luật một cách kịp thời, thống nhất và hiệu quả trên toàn địa bàn tỉnh.
Theo kế hoạch, mục tiêu trọng tâm là nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cấp, các ngành và toàn xã hội đối với công tác phòng bệnh; đồng thời tăng cường năng lực hệ thống y tế dự phòng, bảo đảm chủ động phát hiện, kiểm soát và ngăn chặn dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe nhân dân.
Để đạt được mục tiêu này, ngành Y tế tỉnh xác định việc triển khai Luật Phòng bệnh phải được thực hiện đồng bộ, có sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ban, ngành, chính quyền địa phương và các đơn vị y tế. Các nhiệm vụ, lộ trình, trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị được phân công rõ ràng nhằm bảo đảm tiến độ và hiệu quả thực hiện.
Việc ban hành kế hoạch triển khai không chỉ mang ý nghĩa cụ thể hóa chủ trương của Trung ương mà còn thể hiện quyết tâm của Quảng Ninh trong việc xây dựng một hệ thống y tế dự phòng vững mạnh, chủ động trước mọi nguy cơ dịch bệnh.
Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được xác định trong kế hoạch là tổ chức tuyên truyền, phổ biến sâu rộng nội dung Luật Phòng bệnh đến toàn thể cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và nhân dân.
Theo đó, nhiều hình thức truyền thông sẽ được triển khai như xây dựng chuyên trang, chuyên mục trên cổng thông tin điện tử, báo chí, truyền hình, mạng xã hội; tổ chức hội nghị, tọa đàm, hội thảo, tập huấn cho cán bộ y tế và các đối tượng liên quan. Nội dung tuyên truyền tập trung vào những điểm mới của luật, quyền và nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phòng bệnh cũng như các biện pháp phòng chống bệnh truyền nhiễm, bệnh không lây nhiễm, tiêm chủng, vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm.
Đặc biệt, việc nâng cao nhận thức của người dân về trách nhiệm khai báo y tế, hợp tác trong giám sát và xử lý dịch bệnh được coi là yếu tố then chốt giúp phát hiện sớm và kiểm soát kịp thời các nguy cơ bùng phát dịch.
Tăng cường năng lực hệ thống y tế dự phòng
Bên cạnh công tác truyền thông, việc củng cố năng lực hệ thống y tế dự phòng được xác định là nhiệm vụ lâu dài và mang tính chiến lược. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh được giao vai trò đầu mối theo dõi, hướng dẫn và tổng hợp tình hình triển khai Luật Phòng bệnh tại các đơn vị y tế trong toàn tỉnh.
CDC Quảng Ninh là đơn vị đầu mối triển khai các hoạt động y tế dự phòng trong toàn tỉnh
CDC Quảng Ninh sẽ phối hợp với các bệnh viện chuyên khoa, các đơn vị y tế và chính quyền địa phương cập nhật kịp thời các quy định mới, tham mưu ban hành các văn bản chỉ đạo, đồng thời tổ chức kiểm tra, giám sát việc thực hiện luật tại các địa phương, đơn vị.
Song song với đó, ngành Y tế cũng tiến hành rà soát, hệ thống hóa các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan để bảo đảm sự thống nhất với quy định mới của Luật Phòng bệnh; kịp thời kiến nghị sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới các quy định phù hợp với thực tiễn quản lý và yêu cầu phòng chống dịch bệnh.
Những giải pháp này không chỉ giúp hoàn thiện khung pháp lý mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực phòng bệnh.
Hướng tới hệ thống phòng bệnh chủ động và bền vững
Luật Phòng bệnh được ban hành trong bối cảnh Việt Nam đang chuyển mạnh từ mô hình y tế thiên về điều trị sang mô hình chú trọng dự phòng và nâng cao sức khỏe cộng đồng. Quyết định số 130/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ đã xác định rõ việc triển khai luật là nhiệm vụ quan trọng nhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong công tác phòng bệnh trên phạm vi cả nước.
Đối với Quảng Ninh, địa phương có tốc độ phát triển kinh tế – xã hội nhanh, lượng khách du lịch và giao thương lớn, việc xây dựng một hệ thống phòng bệnh chủ động càng trở nên cấp thiết. Việc triển khai Luật Phòng bệnh không chỉ giúp nâng cao năng lực ứng phó với dịch bệnh mà còn góp phần bảo đảm môi trường sống an toàn, ổn định cho người dân và du khách.
Luật Phòng bệnh tạo thêm “lá chắn” vững chắc cho công tác y tế dự phòng
Có thể thấy, với sự chỉ đạo quyết liệt của tỉnh cùng sự vào cuộc của toàn ngành Y tế và các cấp, các ngành, Luật Phòng bệnh đang từng bước đi vào cuộc sống. Đây chính là nền tảng quan trọng để Quảng Ninh tiếp tục củng cố “lá chắn” y tế dự phòng, hướng tới mục tiêu chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân một cách bền vững.
Ngọc Phượng, Mạnh Hùng – CDC QN
