Tiêm chủng là một trong những thành tựu quan trọng nhất của y học hiện đại, góp phần kiểm soát hiệu quả nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm và bảo vệ sức khỏe cho hàng triệu người trên thế giới. Không chỉ giúp mỗi cá nhân hình thành miễn dịch trước các tác nhân gây bệnh, vắc xin còn đóng vai trò tạo nên “lá chắn miễn dịch cộng đồng”, hạn chế sự lây lan của dịch bệnh và bảo vệ cả những người chưa có điều kiện hoặc không thể tiêm chủng vì lý do sức khỏe.

Trong bối cảnh nhiều bệnh truyền nhiễm vẫn có nguy cơ xuất hiện và diễn biến khó lường, việc duy trì tỷ lệ bao phủ vắc xin cao, tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch là giải pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe nhân dân. Xác định rõ ý nghĩa đó, ngành Y tế Quảng Ninh đang tiếp tục đẩy mạnh triển khai Chương trình Tiêm chủng mở rộng, đồng thời tăng cường truyền thông để nâng cao nhận thức của người dân về vai trò của vắc xin trong phòng bệnh.

Tiêm chủng – Biện pháp phòng bệnh chủ động, hiệu quả và tiết kiệm

Theo các chuyên gia y tế, vắc xin hoạt động bằng cách kích thích cơ thể tạo ra kháng thể và trí nhớ miễn dịch đối với tác nhân gây bệnh. Khi tiếp xúc với vi rút hoặc vi khuẩn trong tương lai, hệ miễn dịch sẽ nhanh chóng nhận diện và tiêu diệt mầm bệnh, giúp giảm nguy cơ mắc bệnh hoặc hạn chế diễn biến nặng.

Thực tiễn đã chứng minh, nhiều bệnh truyền nhiễm từng gây tử vong và để lại hậu quả nghiêm trọng như đậu mùa, bại liệt, bạch hầu, ho gà, uốn ván, sởi hay viêm gan B đã được kiểm soát hiệu quả nhờ chương trình tiêm chủng. Không chỉ bảo vệ sức khỏe cá nhân, tiêm chủng còn góp phần giảm gánh nặng cho hệ thống y tế và tiết kiệm đáng kể chi phí điều trị.

Đặc biệt, khi tỷ lệ người được tiêm chủng trong cộng đồng đạt ở mức cao, khả năng lưu hành của mầm bệnh sẽ giảm xuống, từ đó tạo ra miễn dịch cộng đồng và bảo vệ những người chưa thể tiêm phòng như trẻ sơ sinh, người mắc bệnh suy giảm miễn dịch hoặc người có chống chỉ định với vắc xin.

Quảng Ninh duy trì hiệu quả chương trình tiêm chủng mở rộng

Trong nhiều năm qua, công tác tiêm chủng luôn được ngành Y tế Quảng Ninh quan tâm triển khai đồng bộ từ tuyến tỉnh đến cơ sở. Hệ thống các trung tâm y tế, trạm y tế xã, phường và các cơ sở tiêm chủng được đầu tư về cơ sở vật chất, dây chuyền lạnh bảo quản vắc xin và nguồn nhân lực nhằm bảo đảm việc tiêm chủng diễn ra an toàn, đúng quy trình.

Hằng tháng, các điểm tiêm chủng trên địa bàn tỉnh đều tổ chức tiêm định kỳ cho trẻ em trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng với các loại vắc xin phòng lao, viêm gan B, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, Hib, sởi, rubella, viêm não Nhật Bản và nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm khác.

Song song với đó, các đơn vị y tế thường xuyên rà soát đối tượng chưa tiêm hoặc tiêm chưa đủ mũi để tổ chức tiêm bù, tiêm vét, đặc biệt tại các khu vực vùng sâu, vùng xa, hải đảo và nơi có nhiều biến động dân cư nhằm bảo đảm không bỏ sót trẻ trong độ tuổi tiêm chủng.

Quy trình tiêm chủng cũng được thực hiện nghiêm ngặt từ khâu tiếp nhận, khám sàng lọc, tư vấn trước tiêm, thực hành tiêm an toàn đến theo dõi sau tiêm và hướng dẫn chăm sóc tại nhà, góp phần tạo sự yên tâm cho người dân khi đưa trẻ đi tiêm phòng.

Không chỉ trẻ em, người lớn cũng cần được tiêm vắc xin

Quan niệm chỉ trẻ nhỏ mới cần tiêm chủng hiện nay đã không còn phù hợp. Trong bối cảnh mô hình bệnh tật thay đổi và nhiều bệnh truyền nhiễm có thể gặp ở mọi lứa tuổi, người trưởng thành cũng cần chủ động tiêm các loại vắc xin theo khuyến cáo để bảo vệ sức khỏe.

Phụ nữ chuẩn bị mang thai nên được tư vấn tiêm phòng các bệnh như rubella, cúm hoặc uốn ván trước và trong thai kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ nhằm bảo vệ sức khỏe của cả mẹ và thai nhi.

Người cao tuổi và người mắc các bệnh mạn tính như đái tháo đường, bệnh tim mạch hoặc bệnh phổi mạn tính cũng được khuyến cáo tiêm phòng cúm mùa, phế cầu và các loại vắc xin phù hợp để giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế biến chứng nặng.

Bên cạnh Chương trình Tiêm chủng mở rộng miễn phí, hệ thống tiêm chủng dịch vụ trên địa bàn tỉnh cũng ngày càng phát triển, giúp người dân dễ dàng tiếp cận nhiều loại vắc xin mới nhằm chủ động bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.

Nâng cao nhận thức để không bỏ lỡ “thời điểm vàng” tiêm chủng

Một trong những nguyên nhân khiến một số bệnh truyền nhiễm có nguy cơ quay trở lại là tình trạng trì hoãn hoặc bỏ sót các mũi tiêm theo lịch khuyến cáo.

Việc trẻ không được tiêm đúng thời điểm có thể làm giảm hiệu quả bảo vệ và tạo khoảng trống miễn dịch, khiến trẻ dễ mắc bệnh khi tiếp xúc với nguồn lây. Do đó, các bậc phụ huynh cần theo dõi sát lịch tiêm chủng của con, lưu giữ sổ tiêm hoặc tra cứu thông tin trên các nền tảng quản lý tiêm chủng để bảo đảm trẻ được tiêm đầy đủ và đúng lịch.

Ngành Y tế Quảng Ninh cũng khuyến cáo người dân chủ động tiếp cận thông tin từ các nguồn chính thống, không tin vào những thông tin sai lệch hoặc chưa được kiểm chứng về vắc xin trên mạng xã hội, tránh tâm lý e ngại làm ảnh hưởng đến việc tiêm phòng.

Chung tay xây dựng “lá chắn” miễn dịch cộng đồng

Tiêm chủng không chỉ là quyền lợi mà còn là trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với sức khỏe cộng đồng. Mỗi mũi vắc xin được tiêm đúng thời điểm sẽ góp phần hình thành một “lá chắn” vững chắc, hạn chế sự lưu hành của mầm bệnh và giảm nguy cơ bùng phát dịch trên diện rộng.

Trong thời gian tới, ngành Y tế Quảng Ninh sẽ tiếp tục duy trì tỷ lệ bao phủ tiêm chủng cao, tăng cường giám sát an toàn tiêm chủng, bảo đảm nguồn cung vắc xin, đẩy mạnh truyền thông giáo dục sức khỏe và tổ chức các chiến dịch tiêm bù, tiêm vét đối với các đối tượng chưa được tiêm đầy đủ.

Để bảo vệ sức khỏe của bản thân, gia đình và cộng đồng, mỗi người dân cần chủ động kiểm tra lịch tiêm chủng của mình và người thân, đưa trẻ đi tiêm đúng lịch, tiêm nhắc lại đầy đủ theo hướng dẫn của cán bộ y tế và tích cực tham gia các chương trình tiêm chủng do ngành Y tế triển khai.

Chủ động tiêm chủng hôm nay chính là đầu tư cho một tương lai khỏe mạnh, góp phần xây dựng cộng đồng an toàn trước các bệnh truyền nhiễm và nâng cao chất lượng cuộc sống của mỗi người dân Quảng Ninh.

Lê Giang (CDC)