Mùa hè là khoảng thời gian trẻ em được nghỉ học, tham gia nhiều hoạt động vui chơi, du lịch và giao lưu ngoài cộng đồng. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm thời tiết nắng nóng, mưa nhiều, độ ẩm cao tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều loại vi khuẩn, vi rút và côn trùng truyền bệnh phát triển, làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm ở trẻ nhỏ. Với hệ miễn dịch chưa hoàn thiện và sức đề kháng còn hạn chế, trẻ em luôn là nhóm đối tượng dễ bị ảnh hưởng nhất nếu không được chăm sóc và bảo vệ đúng cách.
Trước nguy cơ dịch bệnh gia tăng trong mùa hè, ngành Y tế tỉnh Quảng Ninh đang triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng cường giám sát, chủ động phòng chống dịch, đồng thời khuyến cáo các bậc phụ huynh nâng cao ý thức trong việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho trẻ.
Nhiều bệnh truyền nhiễm có nguy cơ gia tăng trong mùa hè
Theo các chuyên gia y tế, mùa hè là thời điểm thuận lợi cho nhiều bệnh truyền nhiễm lưu hành như tay chân miệng, sốt xuất huyết, sởi, thủy đậu, viêm não Nhật Bản, tiêu chảy cấp, các bệnh viêm đường hô hấp và một số bệnh do vi rút khác.
Trong đó, bệnh tay chân miệng thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, lây truyền qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của người bệnh hoặc các vật dụng bị nhiễm vi rút. Bệnh có biểu hiện sốt, nổi bóng nước ở lòng bàn tay, bàn chân và niêm mạc miệng. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, một số trường hợp có thể diễn biến nặng, gây biến chứng thần kinh, tim mạch và hô hấp.
Sốt xuất huyết cũng là bệnh truyền nhiễm đáng lo ngại trong mùa mưa nắng xen kẽ. Trẻ mắc bệnh thường có biểu hiện sốt cao liên tục, mệt mỏi, đau đầu, phát ban hoặc xuất huyết dưới da. Những trường hợp nặng có thể dẫn đến sốc, suy đa cơ quan và đe dọa tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời.
Ngoài ra, thời tiết oi bức cũng làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về đường tiêu hóa do thực phẩm dễ bị ôi thiu, nhiễm khuẩn. Trẻ nhỏ với thói quen đưa tay lên miệng, chưa có ý thức giữ gìn vệ sinh cá nhân càng dễ mắc tiêu chảy cấp, ngộ độc thực phẩm hoặc nhiễm khuẩn đường ruột.
Tiêm chủng đầy đủ – “lá chắn” bảo vệ trẻ trước dịch bệnh
Các chuyên gia khẳng định, tiêm chủng vẫn là một trong những biện pháp phòng bệnh chủ động và hiệu quả nhất đối với nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm ở trẻ em.
Thời gian qua, Chương trình Tiêm chủng mở rộng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh luôn được triển khai đồng bộ tại các trung tâm y tế và trạm y tế xã, phường, bảo đảm trẻ em được tiếp cận vắc xin theo đúng lịch. Bên cạnh các loại vắc xin trong chương trình miễn phí, nhiều gia đình cũng chủ động lựa chọn tiêm thêm các vắc xin dịch vụ nhằm tăng cường khả năng bảo vệ cho trẻ trước các bệnh như cúm mùa, phế cầu, thủy đậu, viêm gan A, viêm não mô cầu hay rota.
Ngành Y tế khuyến cáo phụ huynh cần thường xuyên kiểm tra sổ tiêm chủng của con, đưa trẻ đi tiêm đầy đủ và đúng lịch theo hướng dẫn của cán bộ y tế. Đối với những trẻ chưa hoàn thành lịch tiêm hoặc bỏ lỡ một số mũi, cần sớm đưa trẻ đến cơ sở tiêm chủng để được tư vấn và tiêm bù, tránh tạo khoảng trống miễn dịch khiến trẻ dễ mắc bệnh.
Chủ động xây dựng môi trường sống an toàn cho trẻ
Song song với tiêm chủng, việc giữ gìn vệ sinh môi trường và vệ sinh cá nhân đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa dịch bệnh mùa hè.
Các gia đình cần thường xuyên vệ sinh nhà cửa, lau chùi đồ chơi, dụng cụ học tập và các bề mặt trẻ tiếp xúc hằng ngày bằng dung dịch sát khuẩn phù hợp. Đối với trẻ nhỏ, cần hướng dẫn và tập cho trẻ thói quen rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi vui chơi ngoài trời.
Để phòng chống sốt xuất huyết, mỗi hộ gia đình cần loại bỏ các vật dụng có thể đọng nước như chai lọ, lốp xe cũ, xô chậu bỏ không; đậy kín dụng cụ chứa nước và thường xuyên thay nước bình hoa để ngăn muỗi sinh sản. Trẻ nên ngủ màn kể cả ban ngày và sử dụng các biện pháp chống muỗi phù hợp khi vui chơi ngoài trời.
Bên cạnh đó, phụ huynh cần chú trọng bảo đảm an toàn thực phẩm trong mùa hè bằng cách lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, chế biến hợp vệ sinh, ăn chín uống sôi và không sử dụng thức ăn để lâu ở nhiệt độ thường. Nước uống cho trẻ cần được đun sôi hoặc sử dụng nguồn nước sạch, hạn chế các loại đồ uống nhiều đường và nước đá không bảo đảm vệ sinh.
Theo dõi sát sức khỏe và đưa trẻ đến cơ sở y tế khi cần thiết
Một trong những nguyên nhân khiến nhiều trường hợp bệnh trở nặng là do phụ huynh chủ quan hoặc tự điều trị tại nhà khi trẻ có biểu hiện bất thường.
Ngành Y tế Quảng Ninh khuyến cáo khi trẻ xuất hiện các triệu chứng như sốt cao liên tục, phát ban, nổi mụn nước, đau đầu nhiều, nôn, tiêu chảy kéo dài, co giật, khó thở hoặc mệt lả, cha mẹ cần nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Đối với các bệnh truyền nhiễm như tay chân miệng hoặc sốt xuất huyết, việc phát hiện sớm và theo dõi đúng hướng dẫn của bác sĩ có ý nghĩa rất quan trọng trong việc hạn chế biến chứng và giảm nguy cơ tử vong. Phụ huynh tuyệt đối không tự ý sử dụng kháng sinh, truyền dịch hoặc dùng thuốc theo kinh nghiệm khi chưa có chỉ định chuyên môn.
Chung tay bảo vệ trẻ em trong mùa hè
Bảo vệ trẻ em trước dịch bệnh mùa hè không chỉ là trách nhiệm của gia đình mà còn cần sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành Y tế, nhà trường, chính quyền địa phương và toàn xã hội.
Thời gian tới, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Quảng Ninh tiếp tục tăng cường giám sát dịch tễ, đẩy mạnh truyền thông giáo dục sức khỏe, phối hợp với các địa phương tổ chức các hoạt động vệ sinh môi trường, phòng chống dịch bệnh và duy trì tỷ lệ bao phủ tiêm chủng cao trong cộng đồng.
Mỗi bậc phụ huynh cũng cần chủ động trang bị kiến thức về phòng bệnh, thực hiện nghiêm các khuyến cáo của ngành Y tế và tạo cho trẻ thói quen sinh hoạt khoa học, vệ sinh cá nhân tốt ngay từ nhỏ. Những hành động đơn giản như rửa tay thường xuyên, ăn chín uống sôi, ngủ màn, giữ gìn môi trường sống sạch sẽ và đưa trẻ đi tiêm chủng đúng lịch chính là những “lá chắn” hiệu quả giúp trẻ khỏe mạnh, an toàn trong suốt mùa hè.
Với sự chủ động của các cấp, các ngành cùng sự đồng hành của mỗi gia đình, Quảng Ninh hoàn toàn có thể kiểm soát tốt các bệnh truyền nhiễm mùa hè, góp phần tạo dựng môi trường sống an toàn, giúp trẻ em phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần.
Lê Giang
