Trong hai ngày 7–8/5/2026, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Quảng Ninh đã phối hợp với Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng Trung ương tổ chức chương trình hỗ trợ, chuyển giao kỹ thuật chuyên sâu về ký sinh trùng học, phục vụ nghiên cứu, giám sát và nâng cao năng lực chẩn đoán bệnh sán lá gan nhỏ trên địa bàn tỉnh.

Hoạt động nằm trong khuôn khổ triển khai nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh về “Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ và đánh giá hiệu quả biện pháp can thiệp phòng, chống bệnh sán lá gan nhỏ ở người tại một số vùng nguy cơ của tỉnh Quảng Ninh”.

Tham gia hỗ trợ chuyên môn từ phía Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng Trung ương có TS. Phạm Thị Hằng – Phó Trưởng khoa Ký sinh trùng và BS. Nguyễn Thị Hợp – cán bộ khoa Ký sinh trùng. Đoàn công tác đã trực tiếp hướng dẫn, chuyển giao kỹ thuật và phối hợp thực hành chuyên môn cùng cán bộ CDC Quảng Ninh.

Cán bộ chuyên môn của Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng Trung ương hướng dẫn trực tiếp cho cán bộ CDC Quảng Ninh

Theo đó, hai đơn vị đã phối hợp thực hiện 3 nội dung chuyên môn trọng tâm gồm: thực hiện các mẫu xét nghiệm sinh học phân tử gen ty thể COX1 đối với sán lá gan nhỏ thu thập từ thực địa; xây dựng các bộ tiêu bản trứng sán lá gan nhỏ và tiêu bản sán lá gan nhỏ trưởng thành phục vụ nghiên cứu, đào tạo; đồng thời chuyển giao kỹ thuật xét nghiệm phân tìm trứng giun sán bằng phương pháp ETHER – FORMALIN cho cán bộ chuyên môn của CDC Quảng Ninh.

Đây đều là những kỹ thuật có ý nghĩa quan trọng trong lĩnh vực ký sinh trùng học hiện đại, góp phần nâng cao chất lượng giám sát dịch tễ, hỗ trợ chẩn đoán chính xác cũng như phục vụ nghiên cứu chuyên sâu về bệnh sán lá gan nhỏ, một bệnh ký sinh trùng còn lưu hành tại nhiều địa phương có tập quán ăn gỏi cá nước ngọt hoặc thực phẩm chưa được chế biến chín kỹ.

Trong đó, xét nghiệm sinh học phân tử gen ty thể COX1 được xem là công cụ có giá trị cao trong định danh loài ký sinh trùng ở mức độ di truyền, giúp đánh giá đặc điểm lưu hành, nguồn lây và mối liên quan dịch tễ của sán lá gan nhỏ tại các khu vực nguy cơ. Việc triển khai kỹ thuật này tại Quảng Ninh không chỉ hỗ trợ cho đề tài nghiên cứu cấp tỉnh mà còn mở ra hướng tiếp cận chuyên sâu trong công tác giám sát bệnh ký sinh trùng bằng công nghệ sinh học phân tử.

Cán bộ chuyên môn của Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng Trung ương hướng dẫn việc triển khai xét nghiệm sinh học phân tử cho các cán bộ chuyên môn của CDC Quảng Ninh

Bên cạnh đó, việc xây dựng các bộ tiêu bản chuẩn về trứng và sán lá gan nhỏ trưởng thành có ý nghĩa thiết thực trong đào tạo, thực hành và nâng cao năng lực nhận diện ký sinh trùng cho đội ngũ cán bộ xét nghiệm. Đây sẽ là nguồn tư liệu chuyên môn quan trọng phục vụ công tác đào tạo liên tục, nghiên cứu khoa học và hỗ trợ chẩn đoán tại địa phương.

Đặc biệt, phương pháp ETHER – FORMALIN là kỹ thuật xét nghiệm giúp tăng khả năng phát hiện trứng giun sán trong mẫu phân, nhất là ở các trường hợp nhiễm nhẹ hoặc số lượng trứng ít. Việc chuyển giao và làm chủ kỹ thuật này sẽ góp phần nâng cao độ chính xác trong xét nghiệm, phục vụ hiệu quả cho hoạt động điều tra dịch tễ và sàng lọc bệnh ký sinh trùng trong cộng đồng.

Các cán bộ của CDC Quảng Ninh thực hành xét nghiệm

Các cán bộ của CDC Quảng Ninh thực hành xét nghiệm

Thông qua hoạt động phối hợp lần này, CDC Quảng Ninh tiếp tục khẳng định vai trò chủ động trong tăng cường hợp tác với các đơn vị chuyên ngành tuyến Trung ương nhằm cập nhật kỹ thuật mới, nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ y tế dự phòng, từng bước đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong công tác phòng, chống bệnh ký sinh trùng trên địa bàn tỉnh.

Theo TS.BS Vũ Quyết Thắng, Giám đốc CDC Quảng Ninh, việc đầu tư cho các kỹ thuật xét nghiệm chuyên sâu không chỉ phục vụ nghiên cứu khoa học mà còn có ý nghĩa lâu dài trong công tác bảo vệ sức khỏe nhân dân, đặc biệt tại các khu vực còn tiềm ẩn nguy cơ lưu hành bệnh sán lá gan nhỏ và các bệnh ký sinh trùng truyền qua thực phẩm.

Mạnh Hùng, Ngọc Phượng – CDC QN