Hưởng ứng Tuần lễ Glôcôm thế giới năm 2026, diễn ra từ ngày 08/3 đến ngày 14/3/2026 với chủ đề “Đoàn kết để thế giới hết bệnh glôcôm”, nhiều hoạt động truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của người dân về phòng, chống bệnh glôcôm đang được triển khai rộng rãi. Đây là chương trình được tổ chức thường niên trên phạm vi toàn cầu với mục tiêu giúp cộng đồng hiểu rõ hơn về căn bệnh nguy hiểm này, từ đó chủ động phát hiện sớm, điều trị kịp thời, góp phần hạn chế nguy cơ mù lòa.
Bệnh glôcôm (bệnh tăng nhãn áp hay còn gọi là cườm nước) là bệnh lý xảy ra do sự tăng quá mức áp lực bên trong nhãn cầu, dẫn đến tổn thương tiến triển dây thần kinh thị giác và làm thu hẹp thị trường của mắt. Khi các sợi thần kinh thị giác bị tổn thương, thị lực của người bệnh sẽ giảm dần theo thời gian. Đáng chú ý, những tổn thương này thường không thể phục hồi, vì vậy nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, người bệnh có thể bị mất thị lực vĩnh viễn.
Thông điệp hưởng ứng tuần lễ Glocom thế giới năm 2026
Theo các chuyên gia nhãn khoa, glôcôm được chia thành hai dạng chính gồm glôcôm cấp tính và glôcôm mãn tính. Trong đó, glôcôm cấp tính còn gọi là bệnh thiên đầu thống, thường xuất hiện đột ngột với các biểu hiện như đau nhức mắt dữ dội, đau nửa đầu cùng bên, mắt đỏ, nhìn mờ nhanh, nhìn thấy quầng sáng xanh đỏ quanh nguồn sáng, buồn nôn hoặc nôn. Đây là một tình trạng cấp cứu nhãn khoa, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế để điều trị kịp thời nhằm tránh nguy cơ mất thị lực.
Ngược lại, glôcôm mãn tính thường tiến triển âm thầm trong thời gian dài với những biểu hiện không rõ ràng. Người bệnh có thể chỉ cảm thấy căng tức nhẹ ở mắt, nhìn mờ thoáng qua hoặc tầm nhìn ngoại vi bị thu hẹp dần nhưng khó nhận ra. Chính vì vậy, nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi thị lực đã bị tổn thương nghiêm trọng.
Theo thống kê của ngành nhãn khoa, glôcôm hiện là nguyên nhân đứng thứ hai gây mù lòa trên thế giới sau bệnh đục thể thủy tinh. Ước tính hiện nay có hơn 80 triệu người mắc bệnh glôcôm trên toàn cầu và con số này vẫn đang tiếp tục gia tăng do sự già hóa dân số. Đáng chú ý, khoảng 50% số người mắc bệnh không biết mình đang mắc bệnh, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển – nơi việc tiếp cận các dịch vụ chăm sóc mắt còn hạn chế.
Bác sĩ CKI Nguyễn Đức Cao Sơn, Khoa Da liễu – Phòng chống mù lòa tại cộng đồng (CDC) siêu âm mắt cho người bệnh
Theo bác sĩ CKI Nguyễn Đức Cao Sơn, Khoa Da liễu – Phòng chống mù lòa tại cộng đồng, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Quảng Ninh, glôcôm được xem là “kẻ đánh cắp thị lực thầm lặng” bởi bệnh có thể tiến triển trong nhiều năm mà không gây ra triệu chứng rõ ràng.
“Phần lớn người bệnh chỉ phát hiện khi thị lực đã bị ảnh hưởng đáng kể. Trong khi đó, tổn thương thần kinh thị giác do glôcôm gây ra là không thể phục hồi. Vì vậy, việc khám mắt định kỳ, đo nhãn áp và phát hiện sớm bệnh có ý nghĩa rất quan trọng trong việc bảo tồn thị lực cho người bệnh”, bác sĩ Sơn cho biết.
Các nghiên cứu cho thấy một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh glôcôm gồm: người trên 40 tuổi (tuổi càng cao nguy cơ càng lớn); người có người thân ruột thịt mắc bệnh glôcôm; bệnh nhân có tiền sử sử dụng thuốc corticoid kéo dài; người mắc các bệnh mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp; người có nhãn cầu nhỏ như viễn thị nặng, giác mạc nhỏ, tiền phòng nông; người có nhãn áp cao hoặc thường xuyên căng thẳng, lo âu.
Đặc biệt, việc lạm dụng thuốc có chứa corticoid, nhất là các loại thuốc nhỏ mắt khi chưa có chỉ định của bác sĩ, có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh glôcôm. Bên cạnh đó, những người mắc bệnh đái tháo đường hoặc tăng huyết áp nếu không kiểm soát tốt tình trạng bệnh cũng có thể dẫn đến các biến chứng tại mắt, làm tăng nguy cơ tổn thương thị lực.
Theo bác sĩ CKI Nguyễn Đức Cao Sơn: “Người dân không nên chủ quan với các dấu hiệu bất thường ở mắt như đau nhức mắt, nhìn mờ, nhìn thấy quầng sáng quanh đèn hoặc cảm giác căng tức mắt. Khi xuất hiện các triệu chứng này cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được thăm khám và điều trị kịp thời. Đặc biệt, những người trên 40 tuổi nên khám mắt và đo nhãn áp định kỳ từ 6 tháng đến 1 năm một lần để phát hiện sớm nguy cơ mắc bệnh.”
Để phòng tránh mù lòa do bệnh glôcôm, mỗi người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp chăm sóc mắt như: khám mắt định kỳ tại các cơ sở chuyên khoa; tuân thủ điều trị và theo dõi thường xuyên đối với những người đã được chẩn đoán mắc bệnh; không tự ý sử dụng thuốc có chứa corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ; duy trì lối sống lành mạnh, kiểm soát tốt các bệnh lý mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp.
Bên cạnh đó, đối với những gia đình có người mắc bệnh glôcôm, các thành viên có cùng huyết thống trên 25 tuổi nên được kiểm tra nhãn áp định kỳ để tầm soát nguy cơ mắc bệnh. Việc phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm sẽ giúp bác sĩ có phương án điều trị phù hợp nhằm kiểm soát tiến triển của bệnh và bảo vệ thị lực cho người bệnh.
Hưởng ứng Tuần lễ Glôcôm thế giới năm 2026, các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh cũng tăng cường các hoạt động truyền thông, tư vấn, hướng dẫn người dân về cách nhận biết sớm các dấu hiệu của bệnh glôcôm, đồng thời khuyến khích người dân chủ động khám mắt định kỳ. Đây là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về chăm sóc mắt và phòng chống mù lòa.
Mỗi người dân hãy quan tâm hơn đến sức khỏe đôi mắt của mình và người thân bằng cách khám mắt định kỳ, phát hiện sớm và điều trị kịp thời các bệnh lý về mắt. Giữ đôi mắt sáng không chỉ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn góp phần xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh./.
Thanh Nga (CDC)
