Khám sức khỏe định kỳ để kiểm soát bệnh tim mạch

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), bệnh không lây nhiễm đang trở thành nhóm bệnh có tỷ lệ tử vong cao nhất trên thế giới, với khoảng 40 triệu người tử vong hàng năm ( chiếm 70 đến 75% số ca tử vong trên toàn cầu), trong đó tỷ lệ tử vong vì các bệnh tim mạch chiếm tới 31%. Ngày nay, bệnh tim mạch có xu hướng ngày càng tăng ở các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam.

Bệnh tim mạch được hiểu đơn thuần là rối loạn tại tim và mạch máu. Trước đây, chỉ có những người lớn tuổi mới thường đi khám tim mạch, tuy nhiên trong những năm gần đây các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, các bệnh tim mạch đang có xu hướng xuất hiện ở những người trẻ tuổi. Những người có yếu tố nguy cơ dẫn đến mắc bệnh tim mạch được quy vào 6 nhóm đối tượng chính:

Những người hay hút thuốc lá, thuốc lào. Các chất như nicotine hay các chất carbon monoxide có trong thuốc lá là các yếu tố gây co thắt mạch máu, tổn thương nội mạc mạch máu gây nên quá trình huyết khối thành mạch và xơ vữa mạch máu.

Những người ăn nhiều muối, ăn nhiều chất béo và Cholesterol.

Những người ít hoạt động thể lực.

Những người thừa cân, béo phì.

Những người hay lo âu, căng thẳng kéo dài. Ví dụ người bị stress về tâm lý, những người mắc bệnh trầm cảm kéo dài thì đều ảnh hưởng quá trình mà xơ vữa mạch máu. 

Những người bị rối loạn mỡ máu, đặc biệt là tăng cholesterol. Đối tượng này cũng gần giống với các đối tượng thừa cân, béo phì. Tuy nhiên nhóm đối tượng này hay mắc là có kèm theo bệnh lý gia đình, tăng cholesterol, tăng Triglyceride, từ đó gây ra các bệnh xơ vữa mạch máu và gây nguy cơ tim mạch rất cao.

6 nhóm đối tượng trên là những người nên đi khám tim định kì mặc dù vẫn thấy bản thân còn khỏe và không hề có những triệu chứng bất thường nào xảy ra. Thạc sĩ – Bác sĩ. Trần Văn Quý – Phó Trưởng Khoa tim mạch bệnh viện Bãi Cháy cho biết: “Các bệnh về tim mạch, một số bệnh có dấu hiệu sớm, một số bệnh thì phải kiểm tra sức khỏe định kỳ mới phát hiện được. Ví dụ các bệnh không có biểu hiện lâm sàng sớm mà chúng tôi gặp như bệnh tăng huyết áp có thể có triệu chứng nhưng có người mắc bệnh tăng huyết áp cũng không có dấu hiệu sớm. Người ta có thể tăng huyết áp rất là lâu 180 mmHg đến 200mmHg nhưng trong thời gian dài không biểu hiện đau đầu, chóng mặt, đau tức ngực mà chỉ phát hiện qua nghiệm pháp gắng sức; Hay một số bệnh tim bẩm sinh, giai đoạn đầu người ta vẫn còn thích ứng, ví dụ như thông liên nhĩ, thanh nguyệt thất, thì giai đoạn gắng sức người ta chưa xuất hiện triệu chứng gì mà chỉ tình cờ phát hiện.”

Thạc sĩ -Bác sĩ . Trần Văn Quý – Phó Trưởng Khoa tim mạch bệnh viện Bãi Cháy khám cho bệnh nhân

Tuy nhiên, có một số triệu chứng lâm sàng chúng ta có thể để nhận biết sớm bệnh tim mạch, Thạc sĩ – Bác sĩ. Trần Văn Quý cho biết: “Dấu hiệu khó thở, người bệnh than khó thở khi gắng sức, đặc biệt là khi nằm ngủ ban đêm phải ngồi dậy thở; Đau tức ngực, đau khi leo cầu thang, cảm giác như có vật gì đó đè nặng vào ngực hoặc một số trường hợp đau như dao đâm; Xuất hiện biểu hiện tích nước gây phù mặt, tay, chân…; Cảm giác hồi hộp, cảm thấy nhịp tim không đều, xuất hiện các triệu chứng liên quan đến chóng mặt, ngất xỉu. Ngoài ra còn có triệu chứng khác ở ngoài cơ quan tim mạch như ho dai dẳng có thể do bị tim mạch lâu tăng áp lực động mạch phổi mà không biết, tưởng viêm họng đơn thuần, mệt mỏi, kiệt sức, chán ăn, buồn nôn…các triệu chứng này đến sớm hoặc muộn, tùy biểu hiện lâm sàng do đó người bệnh cần khám tầm soát chuyên khoa tim mạch.”

Bệnh lý tim mạch cần được phát hiện sớm phòng ngừa biến chứng

Một số bệnh tim mạch có thể điều trị khỏi nhưng đại đa số các bệnh tim mạch không điều trị khỏi hoàn toàn, phải điều trị lâu dài đến hết cuộc đời như tăng huyết áp, suy tim, nhồi máu cơ tim. Vì vậy chúng ta cần chú ý thực hiện các biện pháp phòng tránh bệnh tim mạch, bao gồm:

 Ăn ít muối: Ăn ít muối giảm lipid cao trong máu, bệnh đái tháo đường. Ngoài việc giảm lượng muối trong khi nấu nướng, hạn chế dùng thêm muối hoặc nước chấm ở bàn ăn, cần cẩn thận với những loại thức ăn nhanh, những món ăn công nghiệp luôn có lượng muối khá cao.

 Ăn nhiều rau quả, ngũ cốc: Chất xơ trong rau quả và các loại đậu có tác dụng chuyển hoá các chất béo và làm hạ huyết áp, điều chỉnh được lượng đường huyết trong máu.

Hạn chế thịt: Thịt và mỡ động vật nhất là các loại thịt đỏ như thịt heo, thịt bò và các loại sữa và trứng có hàm lượng mỡ bão hoà cao là nguồn gốc phát sinh ra các chứng xơ vữa. Do đó, các nhà khoa học khuyên nên chuyển dần chế độ ăn nhiều thịt sang ăn nhiều cá và đạm thực vật.

Nói không với thuốc lá: Thống kê cho thấy, người hút thuốc có tỷ lệ bị bệnh tim mạch cao hơn hai lần người không hút. Chất nicotin trong thuốc lá làm mạch máu co hẹp, cản trở sự lưu thông của máu, làm huyết áp tăng. Khói thuốc lá làm tăng rủi ro vữa xơ động mạch và tăng các yếu tố làm đông máu, tai biến mạch máu não dễ dàng xảy ra.

Bia rượu vừa phải: Tiêu thụ bia rượu vừa phải. Vừa phải là khoảng 360cc bia, hai lần một ngày cho nam giới, một lần cho nữ giới. Nhưng quá nhiều rượu sẽ đưa tới tăng huyết áp, tăng lượng chất béo triglycerid, giảm chất béo tốt HDL, tăng rủi ro vữa xơ động mạch. Hậu quả là bệnh tim mạch, tai biến não, suy tim.

Tập thể dục: Giúp giảm đường, giảm mỡ, giảm cân, giảm áp huyết và giảm những bệnh tim mạch. Người tập thể dục thường xuyên sẽ sống khỏe hơn và sẽ có xương cứng hơn những người ít hoạt động. Nên tập thể thao khoảng 30 phút, 4 hoặc 5 ngày mỗi tuần.

Hải Ninh (CDC Quảng Ninh)