Không chủ quan sau khi tiêm đủ 2 mũi vắc xin phòng Covid-19

Trong tháng 10/2021, tỉnh Quảng Ninh triển khai tiêm chủng mũi 2 vắc xin phòng Covid-19 trên địa bàn toàn tỉnh. Tính đến ngày 08/10, Quảng Ninh đã tiêm vắc xin phòng chống COVID-19 đến nay là 16 đợt với 1.366.019 mũi (trong đó mũi 1: 958.773; mũi 2: 407.246), số người được tiêm: 958.773 người (trong đó tiêm 01 mũi: 551.527 người; tiêm 02 mũi: 407.246 người).

Người dân sau khi tiêm đủ 2 mũi vắc xin sẽ được tăng cường “lá chắn” bảo vệ trước nguy cơ nhiễm bệnh và tử vong bởi Covid-19. Tuy nhiên, chúng ta cần đặc biệt lưu ý không nên chủ quan, buông lỏng các biện pháp phòng bệnh bởi những lý do sau đây:

Vaccine không bảo vệ tuyệt đối

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), không có vaccine nào hiệu quả 100%. Vaccine Covid-19 cũng vậy.

Với vắc xin Pfizer-BioNTech, một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Y học uy tín The New England Journal of Medicine mới gần đây cho thấy, khả năng phòng bệnh chỉ có từ ngày thứ 12 sau mũi tiêm đầu tiên và đạt hiệu quả 52% trong vài tuần sau đó. Một tuần sau khi tiêm vắc xin mũi thứ hai, hiệu quả đạt 95%.

Theo nghiên cứu tiêm vắc xin AstraZeneca, sau khi tiêm mũi đầu tiên, khả năng miễn dịch của người tiêm sẽ đạt khoảng 61-67%, sau mũi thứ 2 đạt khoảng 81%. Trong đơn xin cấp phép sử dụng vắc xin Moderna, báo cáo tỷ lệ bảo vệ là 51% hai tuần sau lần chủng ngừa đầu tiên và 94% hai tuần sau liều tiêm thứ hai.

Như vậy, tỷ lệ bảo vệ của các vắc xin vừa nêu trên đều không đạt 100% và các sản phẩm vắc xin khác cũng không phải là ngoại lệ.

Bên cạnh đó, việc xuất hiện các biến chủng mới của virus SARS-CoV-2 (như biến chủng Anh, Ấn Độ, Delta) làm chúng có thể thoát khỏi tầm kiểm soát của hệ thống miễn dịch của cơ thể, vốn đã hình thành sau khi tiêm vắc xin Covid-19 để đáp ứng chống trả lại một chủng cụ thể khác của virus SARS-CoV-2.

Như vậy, vẫn có một tỷ lệ nhất định người đã được tiêm vắc xin vẫn có thể bị phơi nhiễm virus SARS-CoV-2 và mắc Covid-19.

Vắc-xin Covid-19 giúp giảm nguy cơ lây nhiễm sau khi tiêm đầy đủ. Nếu không may mắc bệnh, có thể sẽ không triệu chứng hoặc nhẹ

Vaccine không đem lại sự bảo vệ tức thì

Sau khi tiêm vắc xin, cơ thể cần thời gian để tạo miễn dịch đầy đủ. Có nghĩa là, phải cần có thời gian để cơ thể nhận diện kháng nguyên của virus SARS-CoV-2, cơ thể sẽ huy động hệ thống miễn dịch đáp ứng lại kháng nguyên và tạo ra lượng kháng thể đủ để bảo vệ cơ thể. Trong khí đó, đáp ứng của hệ thống miễn dịch đối với vắc xin Covid-19 khác nhau ở từng cá thể nhất định, và kết quả tạo ra miễn dịch bảo vệ cơ thể cao thấp khác nhau. Như vậy, nếu vừa mới tiêm xong liều thứ hai vắc xin Covid-19 thì chưa đủ thời gian để cơ thể tạo kháng thể bảo vệ, vì vậy vẫn có thể phơi nhiễm virus SARS-CoV-2 và mắc Covid-19.

Theo các chuyên gia, sau tiêm mũi 1 phải ít nhất 14 ngày sau mới bước đầu có tác dụng và mức bảo vệ sau tiêm mũi 1 chỉ đạt ở mức bảo vệ rất thấp. Sau tiêm mũi thứ 2 từ 1 tháng trở ra thì vaccine mới đạt hiệu quả bảo vệ tối ưu và hiệu quả này cũng chỉ đạt ở mức khoảng 60% – 90% tùy theo loại vaccine.

Người tiêm vaccine Covid-19 vẫn có thể trở thành “nguồn lây”

Nghiên cứu đã cho thấy, người đã tiêm đầy đủ vắc xin ít có khả năng phát triển các triệu chứng so với khi chưa tiêm chủng. Nhưng hệ thống miễn dịch có thể không khống chế virus hoàn toàn, vẫn có một số virus SARS-CoV-2 tồn tại và sinh sản và bị tống xuất ra khỏi mũi hoặc miệng qua hơi thở, ho hoặc hắt hơi. Điều này có nghĩa là khi đã tiêm vaccine, người tiêm có thể không mắc Covid-19, nhưng vẫn có khả năng trở thành người mang virus và lây bệnh cho người khác, cho dù một số nghiên cứu cho rằng, khả năng lây nhiễm thứ cấp từ những người này hầu như không có, tỷ lệ lây truyền virus là rất thấp.

Tóm lại, tiêm vắc xin phòng Covid-19 không có nghĩa là chúng ta an toàn 100%, mà vắc xin chỉ làm giảm nguy cơ lây nhiễm Covid-19 sau khi tiêm đầy đủ. Nếu không may mắc bệnh, có thể sẽ không triệu chứng hoặc nhẹ và ít diễn biến nặng, dẫn đến giảm nguy cơ nhập viện và giảm nguy cơ tử vong. Bởi vậy, người được tiêm đủ 2 mũi vắc xin vẫn rất cần thực hiện nghiêm các biện pháp phòng bệnh khác, đặc biệt là thực hiện biện pháp 5K theo khuyến cáo của Bộ Y tế để bảo vệ bản thân, gia đình, đồng nghiệp và cộng đồng.

Tuân thủ nguyên tắc 5K ngay cả khi đã tiêm đủ 2 mũi vắc xin

Quỳnh Trang – CDC Quảng Ninh