Ngày thế giới phòng chống viêm gan 28/7: Đưa dịch vụ chăm sóc bệnh viêm gan đến gần các cơ sở y tế ban đầu và cộng đồng

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 4,5 triệu ca tử vong sớm do viêm gan có thể được ngăn chặn ở các nước thu nhập thấp và trung bình vào năm 2030 thông qua tiêm chủng, xét nghiệm chẩn đoán, thuốc men và các chiến dịch giáo dục. Chiến lược viêm gan toàn cầu của WHO được tất cả các Quốc gia thành viên tán thành, nhằm mục tiêu giảm 90% ca nhiễm viêm gan mới và 65% cả tử vong từ năm 2016 đến năm 2030.

Thế giới hiện đang phải đối mặt với một đợt bùng phát mới của bệnh nhiễm trùng viêm gan cấp tính không rõ nguyên nhân ảnh hưởng đến trẻ em. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cùng với các nhà khoa học và hoạch định chính sách ở các quốc gia bị ảnh hưởng, đang làm việc để tìm hiểu nguyên nhân của sự lây nhiễm dường như không thuộc về bất kỳ loại vi rút viêm gan nào trong số 5 loại vi rút viêm gan đã biết: A, B, C, D và E.

Viêm gan đang dần trở thành mối lo toàn cầu như đại dịch COVID-19

Việt Nam là một trong những nước có tỷ lệ nhiễm virus viêm gan B và viêm gan C cao trong quần thể dân cư nói chung và chịu hậu quả nặng nề do nhiễm virus viêm gan gây nên. Kết quả nghiên cứu tại Việt Nam cho thấy tỷ lệ nhiễm virus viêm gan của một số nhóm dân cư từ 8 – 25% đối với virus viêm gan B và khoảng 2,5 – 4,1% với virus viêm gan C, đồng thời cũng đã ghi nhận các trường hợp nhiễm virus viêm gan A, D, E trong số các bệnh nhân viêm gan nhập viện. Trong số những người hiến máu lần đầu ở tuổi từ 18-60 tuổi, tỷ lệ người khỏe mạnh mang virus viêm gan B thay đổi theo từng địa phương, vùng, miền và dao động từ 15 – 25%. Tình hình nhiễm virus viêm gan B ở nhóm người khỏe mạnh và phụ nữ có thai tại Việt Nam cũng có tỷ lệ từ 10 – 20%. Viêm gan mạn tính là một vấn đề y tế nghiêm trọng ở Việt Nam và ung thư gan là nguyên nhân chính gây tử vong do ung thư.

Để chủ động phòng chống bệnh viêm gan, người dân cần:

Tiêm phòng vắc xin đầy đủ và sớm nhất có thể. Trẻ sơ sinh phải được tiêm chủng viêm gan B càng sớm càng tốt, tốt nhất là trong vòng 24 giờ sau khi sinh. Với thanh thiếu niên và người lớn cần xét nghiệm máu xem đã bị nhiễm viêm gan B chưa. Nếu chưa bị mà cơ thể chưa có kháng thể thì cần tiêm phòng ngay để bảo vệ cho bản thân mình.

Ngoài ra, để phòng ngừa các bệnh viêm gan do virus trước tiên cần kiểm soát đường lây nhiễm. Đối với bệnh viêm gan virus A và E: nấu chín thức ăn và ăn khi còn nóng. Không ăn những thực phẩm còn sống, tái như gỏi cá sống, tiết canh… Uống nước đun sôi để nguội. Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã cho em bé, trước khi nấu ăn và trước khi ăn. Rửa rau và trái cây bằng nước sạch, tốt nhất là dưới vòi nước chảy. Đối với bệnh viêm gan virus B, C và D: không dùng chung bơm kim tiêm, kim xăm mình, môi, lông mày và các vật dụng cá nhân như bàn chải răng, dao cạo… với người khác. Không để các vết thương bị hở tiếp xúc trực tiếp với máu của người khác. Sử dụng bao cao su đúng cách khi quan hệ tình dục.

Chú ý chế độ ăn uống hợp lý với người bệnh sẽ giúp người bệnh tăng cường khả năng đề kháng như ăn nhiều rau xanh và trái cây, hạn chế ăn muối, chất ngọt và chất béo, không hút thuốc lá, uống rượu bia và cần thận trọng khi sử dụng các loại thuốc vì một số thuốc có thể gây độc cho gan như thuốc an thần, thuốc giảm đau – chống viêm…

Nhân Ngày Thế giới Phòng chống Viêm gan 2022, WHO nhấn mạnh sự cần thiết của việc đưa dịch vụ chăm sóc viêm gan đến gần các cơ sở y tế ban đầu và cộng đồng hơn để mọi người có cơ hội tiếp cận điều trị và chăm sóc tốt hơn, bất kể họ mắc bệnh viêm gan nào.

WHO đặt mục tiêu đạt được loại trừ bệnh viêm gan vào năm 2030. Để đạt được điều đó, WHO kêu gọi các quốc gia đạt được các mục tiêu cụ thể:

• Giảm 90% các ca nhiễm mới viêm gan B và C;

• Giảm 65% các ca tử vong liên quan đến viêm gan do xơ gan và ung thư;

• Đảm bảo rằng ít nhất 90% người nhiễm vi rút viêm gan B và C được chẩn đoán;

•  Và ít nhất 80% những người đủ điều kiện nhận được sự điều trị thích hợp./.

Thanh Nga (tổng hợp)