Phòng và điều trị viêm đường hô hấp ở trẻ em

Thời tiết bắt đầu thay đổi, miền Bắc thì se lạnh, miền Nam mưa nắng thất thường. Đây là thời điểm mà nhiều trẻ em thường xuyên phải nhập viện vì viêm đường hô hấp. Mỗi ngày, Bệnh viện Sản Nhi Quảng Ninh tiếp nhận … lượt trẻ đến khám, trong đó nhiều trẻ bị nhiễm khuẩn đường hô hấp cấp tính như viêm họng, ho, chuyển biến nặng hơn như viêm phế quản, viêm thanh quản, viêm phổi và viêm não. Vậy làm thế nào để điều trị và phòng ngừa viêm hô hấp cho trẻ hiệu quả nhất mà không phụ thuộc vào kháng sinh, phóng viên đã có cuộc trao đổi với bác sĩ Trần Văn Thiệp, Khoa Nội Nhi, Bệnh viện Sản Nhi Quảng Ninh.

Phóng viên: Thưa bác sĩ, các bệnh viêm hô hấp mà trẻ hay gặp trong mùa cao điểm là gì và đâu là những dấu hiệu nhận biết?

Bác sĩ Trần Văn Thiệp: Viêm đường hô hấp là nhiễm trùng của đường thở từ tai, mũi, họng cho đến các đường dẫn khí khác (thanh quản, khí quản, phế quản,…). Viêm đường hô hấp được chia thành 02 nhóm: viêm đường hô hấp trên (viêm tai giữa, viêm mũi, viêm họng,…) và viêm đường hô hấp dưới (viêm thanh quản, viêm phế quản, viêm khí quản,…). Đa phần dấu hiệu nhận biết viêm đường hô hấp khi bắt đầu khởi phát là sốt, ho, chảy mũi, khò khè. Đối với những trường hợp viêm phổi dấu hiệu nhận biết sớm nhất là thở nhanh. Bên cạnh đó, khi trẻ xuất hiện dấu hiệu như  bỏ bú, bú kém, co nóng lồng ngực, ly bì, thở rít,…cha mẹ cần cho trẻ đến ngay các cơ sở y tế để khám và điều trị.

Do hệ miễn dịch yếu nên trẻ nhỏ dễ mắc các bệnh về hô hấp khi thời tiết thay đổi

Phóng viên: Khi trẻ mắc bệnh, các bậc phụ huynh luôn có xu hướng xem kháng sinh như 1 giải pháp hữu hiệu. Việc lạm dụng kháng sinh như vậy sẽ ảnh hưởng như thế nào tới trẻ?

Bác sĩ Trần Văn Thiệp: Không phải tất cả các bệnh về viêm đường hô hấp cần phải sử dụng kháng sinh để điều trị. Viêm đường hô hấp chủ yếu do virut, một tỉ lệ nhỏ là do nhiễm khuẩn. Nên việc sử dụng kháng sinh phải theo chỉ định của bác sĩ. Khi dùng kháng sinh kéo dài nhiều đợt có thể gây ra tác hại xấu tới trẻ: dị ứng, sốc phản vệ, ngộ độc thậm chí nặng hơn là đề kháng kháng sinh.

Khi trẻ có dấu hiệu viêm đường hô hấp nặng, cha mẹ nên cho trẻ tới các cơ sở y tế để khám và điều trị, không tự ý sử dụng thuốc tại nhà

Phóng viên: Lạm dụng kháng sinh có thể gây ra những hệ lụy nhất định đối với trẻ nhỏ, vậy khi trẻ mắc bệnh chúng ta nên làm gì và liệu có phương pháp hay bài thuốc y học cổ truyền nào có thể giúp cho trẻ hết bệnh mà không phải chịu những tác dụng phụ do thuốc tây gây ra?

Bác sĩ Trần Văn Thiệp: Đối với trẻ nhỏ bị viêm đường hô hấp, cha mẹ cần đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ, không ăn kiêng, cho trẻ uống nhiều nước, giảm ho đau họng bằng các loại thuốc trong đó ưu tiên các nhóm thuốc nguồn gốc thảo dược; vệ sinh mũi thông thoáng, sử dụng thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ và không lạm dụng kháng sinh. Ho là một phản xạ thông thường để tống đờm, dãi và các chất tiết giúp cho đường thở thông thoáng, vì thế cha mẹ cũng không nên quá lạm dụng các loại thuốc tây để giảm ho. Tuy nhiên nếu trẻ ho nhiều kèm theo các triệu chứng xấu như nôn, ói, ăn kém, đau rát họng, đau ngực, mất ngủ thì nên sử dụng thuốc ho và chỉ sử dụng các loại thuốc đã được Bộ Y tế cấp phép lưu hành sử dụng (Prospan, Ích nhi,…) hoặc một thực phẩm tự nhiên như quất, gừng, mật ong, húng chanh,…giúp hỗ trợ giảm ho cho trẻ.

Phóng viên: Để chủ động phòng chống bệnh viêm đường hô hấp cho trẻ, bác sĩ có thể đưa ra lời khuyên gì cho các bậc phụ huynh?

Bác sĩ Trần Văn Thiệp: Đối với việc phòng ngừa viêm đường hô hấp cho trẻ, cha mẹ nên chăm sóc, đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ cho trẻ; cho trẻ bú sữa mẹ trong thời gian lâu nhất có thể; tiêm chủng đầy đủ; cho trẻ uống Vitamin A và D3 theo hướng dẫn; giữ ấm cho trẻ khi trời lạnh và thoáng mát khi trời nóng; tránh nơi ô nhiễm môi trường, khói bụi, khói thuốc lá; tránh tiếp xúc gần với những người có biểu hiện ho, sốt và vệ sinh tay sạch sẽ trước khi ôm hoặc bế trẻ,…

Phóng viên: Xin cảm ơn bác sĩ đã chia sẻ những thông tin hữu ích.

Thanh Nga (CDC Quảng Ninh)