Quảng Ninh thực hiện tốt công tác dự phòng lây truyền HIV/AIDS từ mẹ sang con

Lây truyền HIV từ mẹ sang con là một trong ba con đường chính làm lây truyền HIV/AIDS, với nguy cơ lây truyền HIV từ mẹ sang con là 25-40%. Tuy nhiên, con số này sẽ giảm đi đáng kể nếu biết cách điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con tỉ lệ này chỉ ở mức 2-6%. Tại tỉnh Quảng Ninh công tác dự phòng lây truyền HIV/AIDS qua đường lây từ mẹ sang con đang được thực hiện hiệu quả, đồng bộ từ cấp tỉnh đến địa phương.

Cán bộ y tế TTY xã Minh Châu và TTKSBT tỉnh tuyên truyền phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con tại gia đình cho thai phụ.

Hiện nay chưa có thuốc và phương pháp nào để chữa khỏi hoàn toàn HIV/AIDS, nhưng đã có thuốc và các dịch vụ chăm sóc khác để phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con.  Chị Chị P.T.H bị nhiễm HIV đã gần chục năm, sau khi phát hiện mình bị nhiễm H chị cũng đã được các cán bộ y tế tư vấn tham gia điều trị ARV, đặc biệt khi chị muốn sinh con, chị H đã được bác sĩ tư vấn về các biện pháp dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con nhờ thực hiện tốt lời rặn của các bác sĩ mà hiện nay con chị sinh ra không bị nhiễm HIV. Chị H chia sẻ: “ Khi có kế hoạch sinh con tôi đã thực hiện các biện pháp dự phòng lây truyền HIV theo đúng hướng dẫn của cán bộ y tế, thật hạnh phúc khi em bé trào đời hoàn toàn khỏe mạnh, tôi sẽ tiếp tục duy trì điều trị thuốc ARV để không lây cho những người xung quanh.”

Thời gian qua, công tác dự phòng, hạn chế lây truyền HIV trong cộng đồng, nhất là từ mẹ sang con đã được ngành Y tế Quảng Ninh đẩy mạnh. Chương trình dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con hàng năm được Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh triển khai sâu rộng trên địa bàn toàn tỉnh. Đây là chương trình mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, đã được triển khai trong nhiều năm qua trên địa bàn tỉnh. Nhờ chương trình này, số trẻ em bị nhiễm HIV do lây truyền từ mẹ đã giảm, nhiều phụ nữ nhiễm HIV cũng được phát hiện sớm, điều trị kịp thời, góp phần làm giảm tỷ lệ lây truyền HIV trong cộng đồng.

Bác sĩ CKI Lưu Thanh Hải- Trưởng khoa PC HIV/AIDS TTKSBT tỉnh tuyên truyền, hướng dẫn các biện pháp phòng lây truyền HIV AIDS từ mẹ sang con tại xã Minh Châu (Vân Đồn)

Có được kết quả này, trong thời gian qua, ngành Y tế đã huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị trên cơ sở bám sát các nhiệm vụ, giải pháp của Trung ương, của Bộ Y tế và UBND tỉnh. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật giữ vai trò đầu mối cùng các đơn vị có liên quan tập trung triển khai nhiều giải pháp tích cực trong chương trình dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con. Tích cực triển khai đến xã, phường, đưa dịch vụ đến gần với người dân; tạo cơ hội cho phụ nữ mang thai tiếp cận sớm các dịch vụ dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con ngay từ lần đầu khi phụ nữ mang thai đến khám thai tại các cơ sở y tế. Có mặt tại trạm y tế để khám thai định kỳ, chị Vũ Thị Tươi, xã Quan Lạn, huyện Vân Đồn cho biết: “ Tôi mang thai lần đầu và thường xuyên đến trạm y tế xã để thăm khám. Khi đến khám tôi được các bác sĩ hướng dẫn về chế độ dinh dưỡng, chăm sóc thai nhi và làm các xét nghiệm đặc biệt là tư vấn xét nghiệm HIV/AIDS. Hiểu được tầm quan trọng, tôi đã đến TTYT Vân Đồn làm xét nghiệm HIV/AIDS và hiện sức khỏe của tôi hoàn toàn bình thường. Sau khi có kết quả xét nghiệm tôi cảm hoàn toàn yên tâm.”

Bác sĩ Đào Thị Hồng Hạnh – Phòng khám ĐK KV Quan Lạn tư vấn xét nghiệm HIV/AIDS cho thai phụ

Các hoạt động phòng lây truyền HIV/AIDS từ mẹ sang con từ tỉnh đến cơ sở đã được triển khai nhiều biện pháp đồng bộ như thông tin, giáo dục và truyền thông thay đổi hành vi; tư vấn, xét nghiệm cho phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, phụ nữ mang thai, chăm sóc thai nghén tạo cơ hội cho phụ nữ mang thai tiếp cận sớm các dịch vụ dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con. Đồng thời đẩy mạnh công tác tư vấn xét nghiệm HIV cho phụ nữ mang thai khi đến khám thai tại các cơ sở y tế. Bác sĩ Nguyễn Văn San – Trạm trưởng trạm y tế xã Minh Châu, huyện Vân Đồn cho biết: “Trên địa bàn xã Minh Châu bình quân hàng tháng trạm y tế quản lý khoảng 30 phụ nữ mang thai. Tuy việc đi lại, nhận thức người dân, và điều kiện kinh tế còn khó khăn nhưng chúng tôi vẫn thực hiện tốt công tác quản lý thai nghén trong đó đặc biệt trú trọng tuyên truyền về lây truyền HIV/AIDS từ mẹ sang con. Các thai phụ đến thăm khám đều được tư vấn làm xét nghiệm HIV để phát hiện sớm, tăng hiệu quả điều trị.”

Bác sĩ Nguyễn Văn San – Trạm trưởng TTY Xã Minh Châu (Vân Đồn) phát tờ rơi phòng lây truyền HIV/ AIDS cho thai phụ.

Với vai trò đầu mối cùng các đơn vị có liên quan tập trung triển khai nhiều giải pháp tích cực phòng, chống lây truyền HIV từ mẹ sang con. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh có nhiệm vụ xây dựng kế hoạch, tổ chức các hoạt động truyền thông và cung cấp dịch vụ dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con phù hợp với chức năng nhiệm vụ và nguồn lực, dịch vụ có sẵn của từng địa phương trong tỉnh. Đồng thời, thường xuyên giám sát, hỗ trợ các địa phương tổ chức các hoạt động trong tháng cao điểm dự phòng HIV từ mẹ sang con. Bác sĩ CKI Lưu Thanh Hải – Trưởng khoa Phòng chống HIV/AIDS, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh cho biết: “ Hiện nay việc xét nghiệm HIV hoàn toàn miễn phí cho phụ nữ mang thai thực hiện dịch vụ tại các Trạm y tế, Trung tâm Y tế trên địa bàn tỉnh. Việc xét nghiệm giúp phát hiện phụ nữ mang thai có nhiễm HIV không để có kế hoạch điều trị ARV sớm nhằm làm giảm đến mức thấp nhất tỉ lệ trẻ em bị nhiễm HIV do mẹ truyền sang. Bên cạnh đó, tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động truyền thông, xoá bỏ sự kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV, để phụ nữ mang thai nhiễm HIV chủ động tiếp cận dịch vụ phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con nhằm ngăn chặn tình trạng lây truyền HIV từ mẹ.

Bác sĩ CKI Lưu Thanh Hải giám sát công tác quản lý điều trị HIV/AIDS trại TTY xã Quan Lạn (Vân Đồn)

Dự phòng lây truyền HIV/AIDS từ mẹ sang con là chương trình có ý nghĩa quan trọng, nhằm giảm tỷ lệ nhiễm HIV trong nhóm phụ nữ mang thai, giảm số trẻ bị lây truyền HIV từ mẹ và làm giảm bớt nỗi đau cho những người nhiễm HIV. Vì thế, để bảo vệ cho những đứa trẻ thân yêu, những người phụ nữ mang thai và trong độ tuổi sinh đẻ nên đến các cơ sở y tế chuyên khoa để làm xét nghiệm HIV đặc biệt phụ nữ mang thai biết mình bị nhiễm HIV hoặc phụ nữ nhiễm HIV muốn mang thai và muốn sinh con đều cần được tư vấn và cần tuân thủ tốt việc dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con. Phụ nữ khi mang thai nhiễm HIV cần đến ngay các cơ sở y tế đăng ký càng sớm càng tốt để được điều trị dự phòng kịp thời. Nếu điều trị muộn hơn, kết quả sẽ bị hạn chế.

Tháng cao điểm Dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con năm 2021 với chủ đề  “Hướng tới loại trừ lây truyền HIV từ mẹ sang con vào năm 2030” diễn ra từ ngày  01/6 đến ngày 30/6/2021

Trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh Quảng Ninh đã tham mưu Sở Y tế xây dựng Kế hoạch triển khai Tháng cao điểm dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con năm 2021, phối hợp với các cơ quan truyền thông trên địa bàn tỉnh thực hiện các hoạt động truyền thông cũng như hỗ trợ các địa phương tổ chức “Lễ phát động Tháng cao điểm Dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con năm 2021” phù hợp với bối cảnh phòng, chống dịch COVID-19. Đồng thời hỗ trợ các đơn vị công tác chuyên môn về Dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con, đảm bảo cung ứng thuốc điều trị dự phòng phơi nhiễm với HIV cho trẻ, hỗ trợ kết nối các đơn vị để chuyển tiếp mẹ và trẻ thành công; cấp sinh phẩm và vật tư xét nghiệm HIV cho phụ nữ mang thai, cấp sữa ăn thay thế cho trẻ phơi nhiễm với HIV.

Hoàng Yến, Minh Khương – CDC Quảng Ninh