Tầm quan trọng của việc tiêm nhắc lại các mũi vắc xin cho trẻ

Trong chương trình tiêm chủng vắc xin phòng, chống các bệnh lây nhiễm có nhiều loại vắc xin cần tiêm nhắc lại 2 đến 3 lần với thời gian khác nhau của mỗi loại vắc xin để cơ thể trẻ sinh kháng thể lần sau cao hơn lần trước giúp trẻ phòng, tránh dịch bệnh một cách an toàn, bền vững. Tuy nhiên, hiện nay rất nhiều các bậc phụ huynh thường quên đem con đi tiêm nhắc lại các mũi vắc xin theo quy định của Bộ Y tế.

Trẻ sau khi được sử dụng vắc xin lần đầu, hệ miễn dịch được kích thích để tạo các đáp ứng miễn dịch đầu tiên, nhưng chưa đủ mạnh, chưa bền vững. Liều vắc xin nhắc lại sẽ giúp hệ miễn dịch của trẻ tiếp xúc lại với kháng nguyên đã gây mẫn cảm để tạo ra đáp ứng miễn dịch lần tiếp theo với cường độ mạnh hơn, thời gian đáp ứng nhanh hơn, thời gian duy trì kéo dài hơn, bảo vệ trẻ khỏi các tác nhân gây bệnh. Đưa trẻ đi tiêm phòng đầy đủ, đúng lịch các loại vắc xin phù hợp theo lứa tuổi sẽ tạo cho trẻ một sức đề kháng tốt phòng ngừa bệnh tật. Là một trong những phụ huynh có con trong độ tuổi tiêm chủng, chị Nguyễn Ngọc Mai (phường Hồng Hà, Hạ Long) cho biết: “Dù tương đối bận với công việc hằng ngày nhưng tôi luôn cố gắng đưa con đi tiêm chủng đầy đủ. Việc tiêm chủng này không chỉ giúp con tránh được các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm mà còn giúp con có sức đề kháng tốt sơ với nhiều bạn cùng trang lứa”.

Tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch sẽ giúp trẻ phòng ngừa nhiều bệnh nguy hiểm

Tuy nhiên, có nhiều mũi vắc xin sau một thời gian khá dài mới tới lịch tiêm nhắc lại nên nhiều phụ huynh thường quên, làm trễ mũi tiêm nhắc lại cho trẻ. Chị Nguyễn Thị Khanh (phường Hồng Hải, TP. Hạ Long) chia sẻ: “Những mũi vắc xin tiêm ngay cho trẻ sau 1, 2 tháng thì tôi còn nhớ để đưa con đi tiêm chứ những mũi có thời gian dài sau vài năm thì tôi thường quên mất lịch tiêm. Do đó, khi nhớ ra phải đưa bé đi tiêm nhắc lại vắc xin thì trễ mất lịch”. Tiêm vắc xin là quá trình kích thích cơ thể tạo ra kháng thể miễn dịch, cho nên thời gian tiêm từ mũi đầu đến mũi thứ 2 yêu cầu một khoảng thời gian tối thiểu là rất quan trọng. Nếu tiêm sớm quá thì cơ thể trẻ chưa kích thích cơ thể tạo ra miễn dịch nên khi tiêm lại thì giá trị không cao. Tuy nhiên, nếu tiêm chậm thì chỉ ảnh hưởng đến quá trình bảo vệ  của trẻ. Do đó, gần như các vắc xin tiêm nhắc lại nếu tiêm chậm thì không có vấn đề gì lớn, vẫn nên cho trẻ đi tiêm bình thường nếu trễ lịch tiêm. Đối với một số loại vắc xin, nếu tiêm quá chậm thì kháng thể miễn dịch giảm đi gần bằng không, vì thế buộc phải tiêm lại từ đầu mũi vắc xin đó, do vậy các bậc phụ huynh hãy lưu ý lịch tiêm của trẻ.

Tiêm chủng tại CDC Quảng Ninh

Để việc phòng bệnh đạt hiệu quả tối ưu, phụ huynh cần đưa trẻ đi tiêm nhắc lại các mũi vắc xin theo khuyến cáo của Chương trình tiêm chủng mở rộng dành cho trẻ em. Một số loại vắc xin cần được tiêm nhắc lại sau khi đã được tiêm đủ các liều cơ bản như:

Vắc xin phòng bệnh Bạch hầu – Ho gà – Uốn ván: Tiêm nhắc lại lúc trẻ 18 tháng tuổi. Không nên tiêm nhắc trước lịch quy định. Nếu trễ lịch tiêm nhắc có thể tiêm muộn hơn nhưng không nên để quá 3 tuổi.

Vắc xin Bại liệt uống: Có thể cho trẻ dưới 5 tuổi uống 2 liều bổ sung cách nhau 1 tháng để nâng cao khả năng bảo vệ cơ thể.

Vắc xin phòng nhiễm khuẩn do HIP: Tiêm nhắc lúc trẻ được 18 tháng tuổi.

Vắc xin viêm não Nhật Bản: Nhắc lại mũi 3 một năm sau mũi 2. Sau đó 3-5 năm nên tiêm nhắc lại.

Vắc xin Sởi: Tiêm nhắc cho trẻ lúc 18 tháng tuổi nếu tiêm mũi đơn, hoặc vắc xin phối hợp 3 trong 1 ngừa bệnh Sởi – Quai bị – Rubella sau 4 năm.

Vắc xin Cúm: Tiêm nhắc lại hàng năm trước mùa dịch, đặc biệt là cho các đối tượng nguy cơ như trẻ em, người cao tuổi, người có bệnh tim mạch, huyết áp, đái tháo đường, hen suyễn…

Vắc xin uống phòng Tả: Nên dùng hằng năm tại các vùng thường xuyên xảy ra dịch cho các đối tượng có nguy cơ phơi nhiễm cao.

Vắc xin Thương hàn: Tiêm nhắc lại sau 2-3 năm tại những vùng lưu hành nặng hoặc có dịch, đặc biệt cho đối tượng trẻ em và người cao tuổi.

Vắc xin Phế cầu: Tiêm nhắc lại vào năm thứ 3 sau mũi tiêm thứ nhất.

Vắc xin Não mô cầu:  Tiêm nhắc vào năm thứ 3 sau mũi tiêm thứ nhất.

Hầu hết các loại vắc xin đều sinh ra trí nhớ miễn dịch nên hệ thống miễn dịch đáp ứng rất nhanh khi tiêm vắc xin liều nhắc hoặc liều bổ sung, hệ miễn dịch của cơ thể sẽ tạo ra lượng kháng thể đầy đủ giúp bảo vệ tối ưu cho trẻ. Ngoài ra, với các vắc xin có thời gian bảo vệ ngắn như cúm, tả,… cần được tiêm chủng hằng năm vào trước mùa dịch, đặc biệt với các đối tượng có nguy cơ cao như người cao tuổi, trẻ em, người có bệnh mãn tính… Việc biết những liều vắc xin tiêm nhắc lại sẽ giúp cơ thể người được tiêm chủng đạt mức bảo vệ gần như tuyệt đối, góp phần quan trọng trong việc làm giảm đáng kể bệnh tật nguy hiểm ở trẻ, đảm bảo sự bảo vệ đặc hiệu và lâu bền trong cuộc chiến chống lại những tác nhân gây bệnh nguy hiểm cho trẻ em.

Hiện nay phòng tiêm Sapo thuộc CDC Quảng Ninh đang cung cấp hơn 50 loại vắc xin phục vụ tiêm phòng cho mọi đối tượng. Với đội ngũ cán bộ nhân viên y tế giàu kinh nghiệm, chuyên môn cao, hệ thống trang thiết bị hiện đại và là một trong những phòng tiêm đạt tiêu chuẩn thực hành tiêm phòng tốt (GIP) của Bộ Y tế, phòng tiêm Sapo Quảng Ninh luôn đảm bảo cung cấp những dịch vụ tiêm chủng tốt nhất, giá thành hợp lý cùng dịch vụ chăm sóc khách hàng chuyên nghiệp tới người dân trên địa bàn tỉnh.

Thanh Nga (CDC Quảng Ninh)