Trẻ nhỏ luôn là đối tượng dễ bị tổn thương trước các tác nhân gây bệnh, đặc biệt là bệnh truyền nhiễm. Hệ miễn dịch của trẻ trong những năm đầu đời còn non nớt, chưa hoàn thiện, khiến trẻ dễ mắc các bệnh đường hô hấp, tiêu hóa, sốt virus hay các bệnh do vi khuẩn, virus lây lan theo mùa. Chính vì vậy, việc chăm sóc, nâng cao sức đề kháng cho trẻ đóng vai trò vô cùng quan trọng, giúp trẻ tạo “hàng rào” bảo vệ cơ thể, phát triển khỏe mạnh và toàn diện.

Hệ miễn dịch yếu – lý do trẻ dễ mắc bệnh

Theo bác sĩ CKII Dương Văn Linh, Trưởng khoa Khám bệnh (Bệnh viện Sản Nhi Quảng Ninh): Trong điều kiện thời tiết thay đổi thất thường, những người có sức đề kháng yếu, đặc biệt là trẻ nhỏ rất dễ mắc các bệnh về đường hô hấp. Tuy nhiên, để chẩn đoán chính xác bệnh của trẻ, cha mẹ cần đưa con đến khám tại các cơ sơ y tế, làm các xét nghiệm khi cần thiết. Đặc biệt, phải đảm bảo trẻ được tiêm chủng đầy đủ các mũi vắc xin theo khuyến cáo để tạo cho trẻ có hệ thống miễn dịch, góp phần bảo vệ trẻ trước dịch bệnh.

Không giống như người trưởng thành, hệ miễn dịch của trẻ nhỏ chưa hoàn thiện, các kháng thể được truyền từ mẹ chỉ tồn tại trong thời gian ngắn, khiến trẻ dễ bị tấn công bởi virus, vi khuẩn trong môi trường xung quanh. Khi thời tiết thay đổi, nhiệt độ chênh lệch, môi trường sinh hoạt đông đúc hoặc trẻ tiếp xúc với mầm bệnh, nguy cơ mắc bệnh tăng cao.

Những năm gần đây, nhiều bệnh truyền nhiễm như cúm mùa, sốt virus, tiêu chảy, tay chân miệng, viêm đường hô hấp… liên tục gia tăng vào thời điểm giao mùa. Trẻ thường có triệu chứng sốt, ho, sổ mũi, nôn ói, tiêu chảy… ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, dinh dưỡng và sự phát triển thể chất.

Tăng sức đề kháng – yếu tố quyết định để trẻ khỏe mạnh

Để giúp trẻ chống lại các tác nhân gây bệnh, việc nâng cao sức đề kháng giữ vai trò như “lá chắn” quan trọng nhất. Một hệ miễn dịch khỏe mạnh không chỉ giúp trẻ ít mắc bệnh mà còn giúp quá trình hồi phục nhanh hơn khi trẻ bị nhiễm bệnh.

Sức đề kháng tốt được hình thành từ nhiều yếu tố: dinh dưỡng hợp lý, giấc ngủ đầy đủ, vận động phù hợp, tiêm chủng đúng lịch và môi trường sống sạch sẽ. Các biện pháp này không chỉ hỗ trợ sự phát triển của hệ miễn dịch mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sức khỏe lâu dài của trẻ.

Trẻ được cho uống bổ sung vitamin A tại Trạm Y tế.

Dinh dưỡng – nền móng cho một hệ miễn dịch khỏe

Dinh dưỡng khoa học đóng vai trò quan trọng hàng đầu trong việc tăng cường sức đề kháng cho trẻ. Bữa ăn của trẻ cần được cân đối đủ bốn nhóm chất, đặc biệt là các vitamin và khoáng chất như vitamin C, vitamin D, kẽm, selen và sắt. Đây là những dưỡng chất giúp kích hoạt hệ miễn dịch, tăng khả năng chống lại nhiễm trùng.

Sữa mẹ tiếp tục là nguồn dinh dưỡng và kháng thể quý báu đối với trẻ sơ sinh. Trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và bú mẹ kết hợp ăn dặm đúng cách sẽ có hệ miễn dịch khỏe hơn, ít mắc bệnh hơn so với trẻ không được bú mẹ.

Giấc ngủ và vận động – hai yếu tố quan trọng nhưng dễ bị bỏ qua

Giấc ngủ giúp cơ thể trẻ phục hồi năng lượng, tái tạo tế bào và tăng cường miễn dịch. Trẻ ngủ đủ giấc sẽ có sức khỏe tốt, tinh thần thoải mái và khả năng chống lại bệnh tật cao hơn. Ngược lại, thiếu ngủ khiến cơ thể trẻ suy yếu, dễ mắc các bệnh truyền nhiễm.

Bên cạnh đó, vận động hằng ngày giúp trẻ tăng cường thể lực, hỗ trợ tim phổi hoạt động tốt hơn, đồng thời kích thích hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả. Trẻ nên được vui chơi ngoài trời ở những nơi an toàn, thoáng khí để tăng cường sức khỏe tự nhiên.

Vệ sinh cá nhân và môi trường sống – phòng bệnh từ gốc

Việc hình thành thói quen rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi chơi đồ chơi hoặc tiếp xúc với vật bẩn là cách đơn giản nhưng hiệu quả để ngăn ngừa bệnh truyền nhiễm. Với trẻ nhỏ chưa biết tự chăm sóc, phụ huynh cần hỗ trợ và nhắc nhở thường xuyên.

Không gian sinh hoạt nên được giữ sạch sẽ, thông thoáng; đồ chơi, tay nắm cửa, bề mặt thường tiếp xúc cần được vệ sinh định kỳ. Điều này hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm các tác nhân gây bệnh.

Tiêm vắc xin đầy đủ – “hàng rào” miễn dịch chủ động

Chị Nguyễn Thị Mai (xã Đồng Rui, huyện Tiên Yên) cho biết: Tôi có 2 con, cháu lớn 7 tuổi và cháu bé gần 3 tuổi. Cả 2 cháu đều được tiêm các mũi vắc-xin cơ bản theo hướng dẫn của bác sĩ tại Trạm Y tế xã. Tiêm phòng đầy đủ là phương pháp hiệu quả để con tôi có sức đề kháng tốt và phòng chống được các dịch bệnh truyền nhiễm.

Bác sĩ CKII Nguyễn Thu Hà, Trưởng Khoa Sơ sinh (Bệnh viện Sản Nhi Quảng Ninh) cho biết: Bệnh viện hiện đang thực hiện 2 nhiệm vụ là tiêm chủng mở rộng (miễn phí) và tiêm chủng dịch vụ, với khoảng 20-30 lượt tiêm chủng mỗi ngày. Trong quá trình tiêm chủng, bệnh viện đặc biệt quan tâm đảm bảo an toàn, thực hiện nghiêm bước khám sàng lọc và tư vấn loại vắc xin phù hợp. Đối với trẻ em sau tiêm, các bé đều được theo dõi sau tiêm 30 phút và hướng dẫn phụ huynh tiếp tục theo dõi trẻ ít nhất 24 giờ sau khi về nhà để phát hiện sớm các phản ứng phụ xảy ra sau tiêm.

Tiêm chủng là biện pháp chủ động và hiệu quả nhất giúp trẻ phòng ngừa nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như cúm, sởi, bạch hầu, ho gà, phế cầu, thủy đậu… Các vắc xin này giúp cơ thể tạo ra miễn dịch bền vững, giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế biến chứng nặng.

Phụ huynh cần lưu ý theo dõi lịch tiêm chủng của trẻ để đảm bảo trẻ được bảo vệ kịp thời, không bỏ lỡ các mũi tiêm quan trọng. Trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp, việc tiêm phòng càng có ý nghĩa.