Đơn vị chủ quản: Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Quảng Ninh

Đơn vị chủ quản: Sở Y tế tỉnh Quảng Ninh

Bệnh não mô cầu không chỉ gặp ở trẻ em – người lớn cũng có thể mắc bệnh!

Facebook
Skype
Email
Print

Bệnh do não mô cầu có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, diễn biến nhanh và gây ra những biến chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời. Trước thông tin ghi nhận các trường hợp mắc bệnh tại một số địa phương, ngành Y tế Quảng Ninh đang tăng cường giám sát, chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống dịch, đồng thời khuyến cáo người dân không chủ quan với căn bệnh nguy hiểm này.

Theo thông tin đăng tải trên Báo Tuổi Trẻ ngày 9/11/2026, tại Tây Ninh ghi nhận 2 trường hợp dương tính với vi khuẩn não mô cầu nhóm B, gồm một công nhân 53 tuổi và một học sinh 7 tuổi. Những trường hợp này tiếp tục cho thấy bệnh não mô cầu không chỉ xảy ra ở trẻ nhỏ mà người trưởng thành, kể cả những người trước đó khỏe mạnh, cũng có thể mắc bệnh.

Quảng Ninh tăng cường giám sát, chủ động phòng, chống bệnh

Tại Quảng Ninh, đến thời điểm hiện tại, chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do não mô cầu. Tuy nhiên, trước nguy cơ bệnh có thể xuất hiện và lây lan trong cộng đồng, ngành Y tế tỉnh đang tăng cường công tác giám sát dịch tễ, theo dõi tình hình bệnh truyền nhiễm tại các cơ sở y tế và cộng đồng; đồng thời chủ động phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ để kịp thời triển khai biện pháp xử lý, hạn chế nguy cơ lây lan.

Trao đổi về vấn đề này, ThS.BS Nguyễn Văn Hùng, Trưởng khoa Phòng chống bệnh truyền nhiễm, CDC Quảng Ninh, cho biết:

“Bệnh não mô cầu là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể gặp ở mọi lứa tuổi và diễn biến rất nhanh. Mặc dù đến nay Quảng Ninh chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh, nhưng trước tình hình bệnh được ghi nhận tại một số địa phương, công tác giám sát và chủ động phòng, chống dịch vẫn cần được duy trì thường xuyên. CDC Quảng Ninh đang tăng cường theo dõi tình hình dịch tễ, phối hợp với các cơ sở y tế trong phát hiện, giám sát những trường hợp nghi ngờ và triển khai các biện pháp phòng, chống dịch theo hướng dẫn của ngành Y tế.

Người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh, đặc biệt chú ý những dấu hiệu như sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, cứng gáy, nôn hoặc xuất hiện ban xuất huyết trên da. Khi có biểu hiện nghi ngờ, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám, không tự ý điều trị tại nhà hoặc chờ bệnh diễn biến nặng mới đi khám”.

Bệnh não mô cầu nguy hiểm như thế nào?

Bệnh do não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Vi khuẩn lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp khi tiếp xúc gần với dịch tiết mũi, họng của người bệnh hoặc người lành mang vi khuẩn. Đáng lưu ý, một số người mang vi khuẩn trong vùng hầu họng nhưng không có biểu hiện triệu chứng vẫn có khả năng truyền vi khuẩn cho người khác.

Bệnh có thể gây viêm màng não mủ, nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn và tiến triển nặng trong thời gian ngắn. Ngay cả khi được điều trị, người bệnh vẫn có nguy cơ gặp các di chứng lâu dài. Vì vậy, phát hiện sớm và điều trị kịp thời có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Những ai có nguy cơ mắc bệnh?

Bất kỳ ai cũng có thể mắc bệnh não mô cầu. Tuy nhiên, một số nhóm cần đặc biệt lưu ý:

  • Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ: Đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi, trong đó trẻ dưới 1 tuổi có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
  • Thanh thiếu niên và người trẻ tuổi: Nhất là học sinh, sinh viên sống trong ký túc xá, nhà ở tập thể hoặc thường xuyên sinh hoạt trong môi trường đông người.
  • Người sống, làm việc trong môi trường tập trung: Công nhân tại các khu nhà ở tập thể, người sống trong doanh trại, cơ sở nội trú hoặc không gian đông đúc, kém thông thoáng.
  • Người tiếp xúc gần với ca bệnh: Thành viên gia đình sống cùng nhà, người tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết đường hô hấp của người mắc bệnh.
  • Người có yếu tố nguy cơ về sức khỏe: Người không có lách hoặc suy giảm chức năng lách, người thiếu hụt thành phần bổ thể, người sử dụng một số thuốc ức chế bổ thể và người nhiễm HIV.

Lưu ý, việc học tập, sinh sống hoặc làm việc trong môi trường đông người không đồng nghĩa chắc chắn sẽ mắc bệnh. Tuy nhiên, tiếp xúc gần, kéo dài trong không gian tập trung có thể tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn lây truyền khi có nguồn bệnh.

Nhận biết sớm dấu hiệu cảnh báo, không chủ quan với triệu chứng

Ở giai đoạn đầu, bệnh não mô cầu có thể có biểu hiện tương tự một số bệnh nhiễm trùng thông thường. Tuy nhiên, bệnh có thể chuyển biến nghiêm trọng chỉ trong vài giờ.

Các dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý gồm:

  • Sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội.
  • Cứng gáy, buồn nôn hoặc nôn.
  • Sợ ánh sáng, mệt mỏi bất thường.
  • Xuất hiện các chấm hoặc mảng xuất huyết đỏ tím trên da, đặc biệt khi ấn không mất màu.
  • Lơ mơ, lú lẫn, khó đánh thức hoặc co giật.

Ở trẻ nhỏ, cần chú ý các biểu hiện như sốt hoặc hạ thân nhiệt, bỏ bú, li bì, khó đánh thức, quấy khóc bất thường hoặc thóp phồng.

Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế ngay để thăm khám. Nếu có biểu hiện nguy kịch như rối loạn ý thức, co giật, khó thở hoặc dấu hiệu sốc, cần gọi cấp cứu 115. Không chờ xuất hiện đầy đủ triệu chứng hoặc ban xuất huyết mới đi khám; không tự ý sử dụng kháng sinh hay điều trị tại nhà.

Đặc biệt, người đã tiếp xúc gần với trường hợp mắc bệnh cần chủ động liên hệ cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ và hướng dẫn sử dụng kháng sinh dự phòng khi có chỉ định, ngay cả khi chưa xuất hiện triệu chứng.

Chủ động thực hiện 5 biện pháp phòng bệnh não mô cầu

Để bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng, người dân cần thực hiện tốt các biện pháp sau:

  1. Tiêm vắc xin phòng bệnh: Chủ động tìm hiểu và tiêm vắc xin phòng não mô cầu phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe và nguy cơ phơi nhiễm. Lưu ý, mỗi loại vắc xin có phạm vi bảo vệ đối với những nhóm não mô cầu nhất định.
  2. Giữ vệ sinh cá nhân: Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng; che miệng, mũi khi ho, hắt hơi; không dùng chung cốc uống nước, bàn chải đánh răng và các vật dụng cá nhân có nguy cơ tiếp xúc với dịch tiết đường hô hấp.
  3. Giữ môi trường sống thông thoáng: Thường xuyên vệ sinh nhà ở, lớp học, khu nhà ở tập thể và nơi làm việc; bảo đảm không gian sinh hoạt thông thoáng, sạch sẽ.
  4. Hạn chế tiếp xúc gần với người nghi mắc bệnh: Không tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mũi, họng của người bệnh; thực hiện các biện pháp phòng lây nhiễm theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
  5. Tuân thủ hướng dẫn của ngành Y tế: Người tiếp xúc gần với trường hợp mắc bệnh cần được cơ quan y tế đánh giá và hướng dẫn dự phòng. Kháng sinh dự phòng chỉ sử dụng khi có chỉ định, không tự ý mua và sử dụng thuốc.

Chủ động phòng bệnh – Bảo vệ sức khỏe cộng đồng

Bệnh não mô cầu tuy chưa được ghi nhận tại Quảng Ninh nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ xâm nhập và lây lan trong cộng đồng. Việc duy trì giám sát dịch tễ, phát hiện sớm trường hợp nghi ngờ và triển khai kịp thời các biện pháp phòng, chống dịch là nhiệm vụ quan trọng của ngành Y tế.

Bên cạnh đó, mỗi người dân cần nâng cao ý thức phòng bệnh, chủ động tiêm chủng phù hợp, thực hiện vệ sinh cá nhân và môi trường sống, đặc biệt không chủ quan khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo.

Não mô cầu có thể diễn biến rất nhanh. Nhận biết sớm dấu hiệu bệnh, đến cơ sở y tế kịp thời và chủ động phòng ngừa chính là những việc làm thiết thực để bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng.

Quỳnh Trang (CDC QN)

cùng chuyên mục

bản tin y tế

Các mẹ cần biết

Bác sỹ gia đình

liên kết website

liên kết facebook

thống kê truy cập