Không chỉ thực hiện nhiệm vụ khám, chữa bệnh, ngành Y tế còn giữ vai trò thiết yếu trong bảo vệ sức khỏe, giảm gánh nặng tài chính khi người dân ốm đau và bảo đảm cơ hội tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe công bằng. Tại Quảng Ninh, những kết quả trong mở rộng bao phủ bảo hiểm y tế, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, phát triển y tế cơ sở và chuyển đổi số đang góp phần đưa dịch vụ y tế đến gần hơn với người dân. Trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai, yêu cầu đặt ra là tiếp tục củng cố hệ thống y tế đồng bộ, vận hành thông suốt, lấy người dân làm trung tâm.
Y tế – nền tảng bảo vệ sức khỏe và ổn định đời sống nhân dân
An sinh xã hội không chỉ được đo bằng các chính sách hỗ trợ thu nhập, việc làm hay trợ cấp cho những nhóm yếu thế, mà còn thể hiện ở khả năng người dân được tiếp cận các dịch vụ thiết yếu khi cần thiết. Trong đó, chăm sóc sức khỏe là một trụ cột quan trọng. Một hệ thống y tế hoạt động hiệu quả giúp người dân được phòng bệnh, phát hiện sớm nguy cơ, điều trị kịp thời và phục hồi sức khỏe; đồng thời hạn chế những cú sốc tài chính có thể xảy ra khi gia đình có người mắc bệnh nặng.
Khi người dân được tiếp cận dịch vụ y tế ngay tại cộng đồng, được khám sức khỏe định kỳ và quản lý bệnh mạn tính, nhiều nguy cơ sức khỏe có thể được phát hiện sớm hơn. Điều này không chỉ có ý nghĩa đối với từng cá nhân mà còn góp phần giảm chi phí điều trị, giảm thời gian nằm viện và hạn chế tình trạng bệnh tiến triển nặng.
Bảo hiểm y tế cũng là một trong những chính sách an sinh có ý nghĩa trực tiếp nhất đối với người dân. Thông qua cơ chế chia sẻ rủi ro, người tham gia bảo hiểm y tế được hỗ trợ chi phí khám, chữa bệnh theo phạm vi và mức hưởng quy định, giảm bớt gánh nặng khi không may mắc bệnh. Đối với người cao tuổi, trẻ em, người mắc bệnh mạn tính, người có hoàn cảnh khó khăn, chính sách này càng có ý nghĩa thiết thực.
Nhận thức rõ vai trò đó, ngành Y tế Quảng Ninh đang triển khai đồng bộ các nhiệm vụ từ y tế dự phòng, khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu đến mở rộng bảo hiểm y tế và chuyển đổi số. Đây là những lĩnh vực có mối liên hệ chặt chẽ, cùng hướng đến mục tiêu bảo đảm người dân được chăm sóc sức khỏe liên tục, thuận tiện và phù hợp với nhu cầu.
Mở rộng bao phủ bảo hiểm y tế, giảm gánh nặng chi phí khám chữa bệnh
Một trong những kết quả đáng chú ý của ngành Y tế Quảng Ninh là tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế tiếp tục được duy trì ở mức cao. Theo báo cáo sơ kết 9 tháng năm 2026, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế toàn thành phố đạt 96,46% dân số. Đến tháng 9/2026, số người tham gia bảo hiểm y tế đạt 1.363.972 người, tăng 22.600 người so với cùng kỳ năm trước.
Tỷ lệ bao phủ cao cho thấy chính sách bảo hiểm y tế ngày càng được người dân quan tâm và tham gia. Tuy nhiên, ý nghĩa của chính sách không chỉ nằm ở số lượng người có thẻ mà còn ở khả năng sử dụng quyền lợi khi phát sinh nhu cầu khám chữa bệnh. Vì vậy, việc tổ chức mạng lưới cơ sở khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, hướng dẫn đăng ký nơi khám ban đầu và bảo đảm quy trình chuyển tuyến thuận lợi là những yếu tố quan trọng để chính sách thực sự đi vào cuộc sống.
Từ ngày 1/4/2026, Sở Y tế Quảng Ninh đã hướng dẫn thực hiện khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, phân bổ đầu thẻ và tổ chức ký hợp đồng khám chữa bệnh bảo hiểm y tế với các cơ sở trên địa bàn. Đáng chú ý, các trạm y tế xã, phường, đặc khu được triển khai ký hợp đồng khám chữa bệnh bảo hiểm y tế theo hướng dẫn, tạo điều kiện để người dân tiếp cận dịch vụ ban đầu ngay tại nơi cư trú.
Việc đưa khám chữa bệnh bảo hiểm y tế về tuyến cơ sở có ý nghĩa thiết thực đối với người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính và người dân ở địa bàn xa trung tâm. Thay vì phải di chuyển đến bệnh viện tuyến trên đối với những vấn đề sức khỏe thông thường, người dân có thêm lựa chọn tiếp cận dịch vụ gần nhà, được theo dõi và tư vấn thường xuyên hơn.
Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả, cần tiếp tục bảo đảm điều kiện chuyên môn, nhân lực, thuốc và trang thiết bị tại các trạm y tế. Sở Y tế cũng đã chỉ rõ việc phân bổ nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu cần phù hợp với năng lực tiếp nhận thực tế của từng cơ sở, nhất là trong giai đoạn các trạm y tế đang được kiện toàn, sửa chữa và nâng cấp.
Nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, để người dân được điều trị ngay tại địa phương
Bên cạnh mở rộng độ bao phủ bảo hiểm y tế, chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh là yếu tố quyết định niềm tin của người dân đối với hệ thống y tế. Trong 8 tháng năm 2026, các cơ sở y tế trên địa bàn Quảng Ninh thực hiện trên 2,42 triệu lượt khám bệnh, tăng 5,02% so với cùng kỳ năm 2025; số lượt điều trị nội trú đạt gần 299.000. Tỷ lệ bệnh nhân chuyển tuyến đa tuyến ngoại tỉnh giảm còn 4,56%.
Việc giảm chuyển tuyến ngoại tỉnh là một chỉ dấu cho thấy năng lực khám chữa bệnh tại địa phương đang được củng cố. Khi các cơ sở y tế có đủ nhân lực, trang thiết bị và khả năng thực hiện kỹ thuật phù hợp, người bệnh có thêm cơ hội được chẩn đoán, điều trị ngay tại địa bàn, giảm chi phí đi lại, ăn ở và áp lực cho gia đình.
Những năm gần đây, Quảng Ninh chú trọng đầu tư cơ sở vật chất, phát triển kỹ thuật chuyên sâu và tăng cường đào tạo, chuyển giao chuyên môn cho các bệnh viện. Định hướng này không chỉ nhằm nâng cao chất lượng điều trị tại tuyến tỉnh mà còn phát triển hệ thống bệnh viện đa khoa khu vực, tạo sự kết nối giữa các tuyến trong tiếp nhận và điều trị người bệnh.
Dù vậy, tỷ lệ chuyển tuyến thấp không phải mục tiêu duy nhất. Điều quan trọng là người bệnh được chuyển đến đúng cơ sở, đúng thời điểm khi vượt quá khả năng chuyên môn của tuyến dưới. Việc phát triển năng lực tại chỗ cần song hành với quy trình hội chẩn, cấp cứu và chuyển người bệnh an toàn, tránh tâm lý giữ bệnh nhân tại cơ sở khi chưa đủ điều kiện điều trị.
Đưa chăm sóc sức khỏe đến gần hơn với người dân từ tuyến cơ sở
Nếu bệnh viện là nơi tiếp nhận và điều trị những trường hợp cần can thiệp chuyên môn, thì y tế cơ sở giữ vai trò nền tảng trong chăm sóc sức khỏe ban đầu. Đây là tuyến gần dân nhất, có điều kiện nắm bắt tình hình sức khỏe, môi trường sống và các yếu tố nguy cơ tại cộng đồng.
Trong năm 2026, Quảng Ninh triển khai Kế hoạch số 229/KH-UBND ngày 22/5/2026 về khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho nhân dân. Đến ngày 15/6/2026, toàn địa bàn đã khám sức khỏe cho 140.535 người. Hoạt động này hướng tới phát hiện sớm bệnh tật, quản lý sức khỏe theo vòng đời và từng bước hoàn thiện hồ sơ sức khỏe điện tử.
Đối với người dân, khám sức khỏe định kỳ không chỉ giúp phát hiện bệnh khi đã có triệu chứng mà còn tạo cơ hội nhận diện sớm các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, rối loạn đường huyết, bệnh tim mạch và một số bệnh lý mạn tính. Khi được phát hiện, người dân có thể được tư vấn thay đổi lối sống, theo dõi định kỳ hoặc chuyển đến cơ sở chuyên khoa để đánh giá sâu hơn.
Mạng lưới y tế cơ sở của Quảng Ninh hiện có 55 trạm y tế và 92 điểm trạm. Trong quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, ngành Y tế đã thực hiện chuyển giao các trạm y tế về UBND xã, phường, đặc khu quản lý, đồng thời duy trì điều phối chuyên môn, chỉ đạo tuyến và luân phiên nhân lực từ tuyến trên về cơ sở.
Việc tổ chức lại hệ thống y tế cơ sở đặt ra yêu cầu vừa bảo đảm hoạt động thường xuyên, vừa nâng cao năng lực chuyên môn và khả năng đáp ứng nhu cầu thực tế của từng địa bàn. Những khó khăn về nhân lực chuyên sâu, nhân lực công nghệ thông tin, cơ sở vật chất và khả năng liên thông dữ liệu vẫn cần tiếp tục được tháo gỡ. Đây cũng là những nội dung được ngành Y tế Quảng Ninh đặt ra trong hội nghị sơ kết 9 tháng năm 2026.
Chuyển đổi số – tăng tính liên tục và thuận tiện trong chăm sóc sức khỏe
Trong hệ thống an sinh y tế hiện đại, chuyển đổi số không chỉ giúp giảm thủ tục hành chính mà còn tạo điều kiện để thông tin sức khỏe được quản lý xuyên suốt, hỗ trợ quá trình theo dõi và điều trị người bệnh.
Tại Quảng Ninh, hồ sơ sức khỏe điện tử đã quản lý dữ liệu của trên 1,41 triệu người dân, đạt 98,65% dân số; trong đó 92,17% dữ liệu đã được chuẩn hóa, làm sạch. Hơn 752.000 hồ sơ đã được đồng bộ lên Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID. Đây là những kết quả bước đầu quan trọng trong xây dựng nền tảng dữ liệu phục vụ quản lý sức khỏe cộng đồng.
Khi dữ liệu sức khỏe được cập nhật và liên thông, người dân có thêm điều kiện lưu trữ thông tin khám chữa bệnh, kết quả xét nghiệm và lịch sử điều trị. Đối với cơ sở y tế, dữ liệu có thể hỗ trợ bác sĩ tham khảo tiền sử bệnh, hạn chế việc thực hiện lại những xét nghiệm không cần thiết khi thông tin đã có giá trị sử dụng, đồng thời phục vụ công tác thống kê và dự báo nhu cầu chăm sóc sức khỏe.
Tuy nhiên, hồ sơ điện tử chỉ thực sự có giá trị khi thông tin chính xác, được cập nhật thường xuyên và có khả năng khai thác trong thực tiễn chuyên môn. Vì vậy, bên cạnh việc tăng số lượng hồ sơ, cần chú trọng chất lượng dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin cá nhân và hướng dẫn người dân sử dụng các tiện ích số một cách thuận lợi.
Tiếp tục hoàn thiện hệ thống y tế, bảo đảm an sinh bền vững
Những kết quả đạt được cho thấy ngành Y tế Quảng Ninh đang từng bước chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu tập trung vào khám chữa bệnh sang mô hình chăm sóc sức khỏe toàn diện hơn, trong đó dự phòng, phát hiện sớm, quản lý sức khỏe và điều trị được kết nối.
Định hướng này phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Trên cơ sở đó, Quảng Ninh đã xây dựng Đề án phát triển hệ thống y tế giai đoạn 2026–2035, tầm nhìn đến năm 2045, hướng tới phát triển đồng bộ y tế dự phòng, y tế cơ sở, y tế chuyên sâu và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao.
Để các mục tiêu trở thành kết quả cụ thể, ngành Y tế cần tiếp tục tập trung vào những nhiệm vụ trọng tâm: củng cố nhân lực và năng lực chuyên môn tại tuyến cơ sở; nâng cấp hạ tầng, trang thiết bị cho các bệnh viện; bảo đảm thuốc, vật tư y tế; tháo gỡ vướng mắc trong thanh toán bảo hiểm y tế; nâng cao chất lượng dữ liệu sức khỏe và tăng cường phối hợp giữa các tuyến điều trị.
Đồng thời, cần quan tâm hơn đến những nhóm dễ bị tổn thương như người cao tuổi, người khuyết tật, người mắc bệnh mạn tính, người dân ở địa bàn xa trung tâm và các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Bảo đảm an sinh y tế không chỉ là mở rộng số người có thẻ bảo hiểm y tế, mà còn là bảo đảm người dân thực sự tiếp cận được dịch vụ phù hợp, không bị bỏ lại phía sau vì khoảng cách địa lý, điều kiện kinh tế hay hạn chế về thông tin.
Một hệ thống y tế vững mạnh là nền tảng để mỗi người dân được sống khỏe mạnh, an toàn và có cơ hội phát triển. Với những kết quả trong mở rộng bảo hiểm y tế, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, phát triển y tế cơ sở và chuyển đổi số, Quảng Ninh đang từng bước củng cố vai trò của ngành Y tế trong hệ thống an sinh xã hội. Tiếp tục lấy người dân làm trung tâm, lấy phòng bệnh và chăm sóc sức khỏe ban đầu làm nền tảng, lấy chất lượng chuyên môn và sự công bằng trong tiếp cận dịch vụ làm thước đo, ngành Y tế sẽ góp phần quan trọng vào mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển bền vững của thành phố.
Lê Giang
