Từ hợp tác đào tạo, chuyển giao kỹ thuật với các bệnh viện đầu ngành trong nước đến kết nối chuyên môn với những tổ chức y tế quốc tế, Quảng Ninh đang từng bước mở rộng không gian phát triển của ngành Y tế. Những chương trình hợp tác ngày càng đi vào chiều sâu, hướng đến mục tiêu quan trọng: xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao, làm chủ kỹ thuật hiện đại và nâng cao khả năng điều trị ngay tại địa phương, để người dân được tiếp cận những thành tựu y học tiên tiến mà không phải phụ thuộc hoàn toàn vào các trung tâm y tế lớn.

Hợp tác quốc tế – mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức y học hiện đại

Trong bối cảnh y học thế giới phát triển nhanh chóng, nhiều kỹ thuật chẩn đoán và điều trị mới liên tục được cập nhật, hợp tác quốc tế trở thành một trong những con đường quan trọng để các cơ sở y tế tiếp cận tri thức, công nghệ và phương pháp điều trị tiên tiến. Đối với Quảng Ninh, đây không đơn thuần là hoạt động trao đổi chuyên gia hay ký kết các thỏa thuận hợp tác, mà còn là giải pháp chiến lược nhằm nâng cao năng lực chuyên môn, phát triển các lĩnh vực y tế mũi nhọn và từng bước đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của người dân.

Với vị trí địa lý đặc thù, vừa có đường biên giới trên bộ, vừa có không gian biển rộng, Quảng Ninh có nhiều điều kiện để mở rộng quan hệ hợp tác y tế với các địa phương, tổ chức và cơ sở đào tạo trong khu vực cũng như quốc tế. Những năm qua, ngành Y tế đã chủ động kết nối với các bệnh viện, trường đại học và tổ chức chuyên môn tại Pháp, Trung Quốc, Đài Loan cùng nhiều đối tác khác, tập trung vào đào tạo nhân lực, nghiên cứu khoa học, chuyển giao kỹ thuật và nâng cao năng lực quản lý bệnh viện.

Một trong những hướng hợp tác đáng chú ý là quan hệ chuyên môn giữa ngành Y tế Quảng Ninh và Cộng hòa Pháp. Từ năm 2015, hai bên đã triển khai các hoạt động hợp tác trong lĩnh vực y tế, tạo cơ hội cho cán bộ, nhân viên y tế địa phương học tập, trao đổi kinh nghiệm và tiếp cận phương pháp chuyên môn tiên tiến.

Tiếp nối nền tảng đó, ngày 22/6/2026, Bệnh viện Đa khoa thành phố Quảng Ninh ký kết hợp tác với Hiệp hội Bệnh Phổi Pháp – Việt (AFVP). Chương trình tập trung vào nhiều chuyên ngành như phẫu thuật lồng ngực, gây mê hồi sức, viêm phổi, phục hồi chức năng hô hấp, ung thư, bệnh truyền nhiễm, nhi khoa, dinh dưỡng lâm sàng, y học giấc ngủ và ngưng thở khi ngủ. Hai bên dự kiến phối hợp tổ chức các khóa đào tạo tại các trung tâm y tế của Pháp, đồng thời đưa chuyên gia sang Việt Nam hướng dẫn nghiệp vụ, hỗ trợ phát triển chuyên môn.

Điểm đáng chú ý của mô hình hợp tác này là phạm vi chuyên môn được xây dựng tương đối rộng, gắn với những nhóm bệnh lý có nhu cầu chẩn đoán, điều trị và phục hồi chức năng ngày càng lớn. Đặc biệt, các lĩnh vực bệnh hô hấp, ung thư, hồi sức và phẫu thuật lồng ngực đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa, quy trình điều trị đồng bộ và đội ngũ nhân lực được đào tạo chuyên sâu.

Thông qua việc tiếp cận chuyên gia nước ngoài, đội ngũ y tế có thêm cơ hội cập nhật hướng dẫn chuyên môn, trao đổi kinh nghiệm xử trí ca bệnh phức tạp và từng bước chuẩn hóa quy trình kỹ thuật. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng điều trị, đồng thời mở rộng khả năng phát triển các chuyên ngành mũi nhọn tại địa phương.

Từ tiếp nhận kỹ thuật đến làm chủ những thành tựu y học mới

Giá trị của hợp tác y tế chỉ thực sự được khẳng định khi tri thức và kỹ thuật được chuyển giao có thể vận hành ổn định tại cơ sở tiếp nhận, thay vì phụ thuộc kéo dài vào sự hỗ trợ trực tiếp của chuyên gia bên ngoài.

Một minh chứng rõ nét cho hướng đi này là chương trình hợp tác chuyển giao kỹ thuật ghép thận giữa Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Từ năm 2024, các chuyên gia của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã trực tiếp đào tạo đội ngũ y, bác sĩ Quảng Ninh ở nhiều khâu quan trọng, từ phẫu thuật, gây mê, hồi sức đến theo dõi người bệnh sau ghép.

Quá trình chuyển giao không chỉ tập trung vào kỹ thuật phẫu thuật mà bao gồm toàn bộ quy trình chuyên môn phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa nhiều chuyên ngành. Đây là điều kiện quan trọng để bảo đảm an toàn cho người hiến, người nhận và nâng cao khả năng kiểm soát các nguy cơ trong suốt quá trình điều trị.

Theo thông tin từ Cổng thông tin điện tử thành phố Quảng Ninh ngày 10/8/2026, Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí đã thực hiện thành công 8 ca ghép thận. Đáng chú ý, ở ca ghép thứ 8, toàn bộ quá trình phẫu thuật do chính ê-kíp bác sĩ của bệnh viện thực hiện, dưới sự giám sát và hỗ trợ chuyên môn của các chuyên gia Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Đây là ca ghép thận cùng huyết thống giữa người cha 60 tuổi hiến thận cho con trai 32 tuổi mắc suy thận mạn giai đoạn cuối. Sau hơn 4 giờ phẫu thuật, thận ghép hoạt động tốt, sức khỏe của cả người hiến và người nhận đều ổn định.

Kết quả này có ý nghĩa vượt ra ngoài thành công của một ca phẫu thuật. Ghép thận là kỹ thuật đòi hỏi năng lực chuyên môn cao, hệ thống trang thiết bị đồng bộ và sự phối hợp liên tục giữa các chuyên khoa ngoại, gây mê hồi sức, thận nhân tạo, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và kiểm soát nhiễm khuẩn. Việc đội ngũ bác sĩ địa phương từng bước tự thực hiện quy trình dưới sự giám sát chuyên môn của bệnh viện chuyển giao cho thấy năng lực tiếp nhận kỹ thuật đang được củng cố.

Quan trọng hơn, khi kỹ thuật được triển khai tại địa phương, người bệnh có thêm cơ hội tiếp cận phương pháp điều trị chuyên sâu ngay gần nơi sinh sống. Điều này góp phần giảm áp lực di chuyển, chi phí đi lại, ăn ở và những khó khăn kéo dài đối với người bệnh mắc bệnh lý mạn tính, cần điều trị lâu dài.

Không chỉ trong lĩnh vực ghép tạng, hợp tác chuyên môn còn được mở rộng ở các chuyên ngành tim mạch, ung bướu, chấn thương chỉnh hình, hồi sức tích cực, thần kinh – cột sống và chẩn đoán hình ảnh. Ngày 26/8/2026, Bệnh viện Đa khoa thành phố Quảng Ninh ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2026–2030 với Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, tập trung vào đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và trao đổi chuyên môn ở nhiều lĩnh vực chuyên sâu. Bệnh viện cũng mở rộng kết nối với Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Bệnh viện Mắt Trung ương và các cơ sở đào tạo y dược trong nước.

Việc mở rộng mạng lưới hợp tác giúp các cơ sở y tế địa phương có thêm cơ hội tiếp cận chuyên gia, tổ chức hội chẩn những ca bệnh khó, cập nhật kỹ thuật mới và xây dựng lộ trình phát triển chuyên ngành. Qua đó, năng lực của bệnh viện không chỉ được nâng lên ở một kỹ thuật riêng lẻ mà từng bước hình thành hệ thống chuyên môn có tính liên kết.

Phát triển nguồn nhân lực – nền tảng của hội nhập bền vững

Trong y tế, công nghệ hiện đại chỉ phát huy hiệu quả khi được vận hành bởi đội ngũ nhân lực có trình độ chuyên môn, kinh nghiệm thực hành và khả năng làm chủ quy trình. Vì vậy, cùng với chuyển giao kỹ thuật, Quảng Ninh xác định đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.

Ngày 24/7/2026, Sở Y tế Quảng Ninh làm việc với Trường Đại học Y – Dược, Đại học Thái Nguyên để đánh giá kết quả phối hợp đào tạo nguồn nhân lực y tế giai đoạn 2021–2026, đồng thời thống nhất định hướng hợp tác giai đoạn 2026–2030. Trọng tâm hợp tác là mở rộng các chương trình đào tạo sau đại học, đào tạo theo nhu cầu thực tiễn của địa phương, tăng cường thực hành lâm sàng, chuyển giao kỹ thuật và nghiên cứu khoa học.

Theo thông tin được Báo Quảng Ninh đăng tải ngày 10/8/2026, trong 6 tháng đầu năm 2026, các đơn vị thuộc Sở Y tế đã tổ chức 30 lớp đào tạo, tập huấn cho trên 2.000 lượt cán bộ y tế tuyến cơ sở. Cùng với đó, các cơ sở y tế tiếp tục cử cán bộ tham gia đào tạo chuyên khoa định hướng, chuyên khoa I, chuyên khoa II, thạc sĩ, tiến sĩ và các khóa bồi dưỡng chuyên sâu tại những bệnh viện, trường đại học y khoa có uy tín.

Đáng chú ý, hoạt động đào tạo ngày càng hướng đến nhu cầu chuyên môn cụ thể của từng đơn vị. Thay vì chỉ tập trung vào các chương trình bồi dưỡng chung, các bệnh viện chủ động xác định lĩnh vực cần phát triển, xây dựng kế hoạch đào tạo nhân lực tương ứng và kết nối với cơ sở có thế mạnh để tiếp nhận chuyển giao.

Cách tiếp cận này giúp hạn chế tình trạng đào tạo dàn trải, đồng thời gắn quá trình học tập với yêu cầu thực tế trong khám, chữa bệnh. Một bác sĩ được đào tạo chuyên sâu về tim mạch, ung bướu hay hồi sức tích cực không chỉ bổ sung nhân lực cho một khoa, phòng mà còn góp phần hình thành năng lực điều trị mới của cả cơ sở y tế.

Bên cạnh đào tạo dài hạn, việc tổ chức hội thảo khoa học, hội chẩn trực tuyến, trao đổi ca bệnh và tiếp nhận chuyên gia đến hướng dẫn tại chỗ cũng tạo điều kiện để kiến thức được cập nhật thường xuyên. Đặc biệt, mô hình hợp tác giữa bệnh viện và trường đại học y dược góp phần kết nối đào tạo lý thuyết với thực hành lâm sàng, tạo môi trường để đội ngũ cán bộ y tế trẻ tích lũy kinh nghiệm ngay trong quá trình công tác.

Hợp tác y tế xuyên biên giới – chủ động bảo vệ sức khỏe cộng đồng

Với đường biên giới tiếp giáp Trung Quốc, Quảng Ninh có đặc thù riêng trong công tác kiểm dịch y tế, giám sát dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Lưu lượng giao thương, đi lại qua cửa khẩu đặt ra yêu cầu phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan y tế hai bên nhằm phát hiện sớm nguy cơ dịch bệnh và xử lý kịp thời các tình huống y tế công cộng.

Trong lĩnh vực này, hợp tác với Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc đã trở thành một kênh kết nối quan trọng. Tại Hội nghị giao lưu y tế thường niên tổ chức trong hai ngày 27 và 28/8/2025 tại Quảng Ninh, ngành Y tế các địa phương Việt Nam gồm Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng, Tuyên Quang cùng Ủy ban Y tế sức khỏe Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây đã trao đổi kinh nghiệm, thống nhất các định hướng hợp tác về đào tạo nhân lực, nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ và phòng chống dịch bệnh.

Theo số liệu được Báo Quảng Ninh công bố, trong 7 tháng đầu năm 2025, ngành Y tế Quảng Ninh đã tổ chức 14 đoàn với 86 cán bộ y tế sang bồi dưỡng tại các bệnh viện lớn của Quảng Tây; đồng thời đón 8 đoàn chuyên gia Quảng Tây đến thăm và làm việc tại các cơ sở y tế trên địa bàn. Nội dung trao đổi tập trung vào các lĩnh vực như ghép tạng, tim mạch, ung thư, điều trị thalassemia, y học cổ truyền, phục hồi chức năng, dân số và chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Một nội dung đáng chú ý trong chương trình hợp tác giai đoạn 2025–2026 là phát triển cơ chế khám, chữa bệnh xuyên biên giới, mở rộng mô hình cấp cứu 1369, tăng cường phối hợp phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm tại khu vực cửa khẩu và trao đổi kinh nghiệm trong lĩnh vực y học cổ truyền, phát triển dược liệu.

Đối với khu vực biên giới, hợp tác y tế không chỉ mang ý nghĩa đối ngoại mà còn gắn trực tiếp với yêu cầu bảo vệ sức khỏe người dân. Các bệnh truyền nhiễm không bị giới hạn bởi địa giới hành chính; nguy cơ dịch bệnh có thể phát sinh từ hoạt động giao lưu, đi lại và thương mại xuyên biên giới. Vì vậy, chia sẻ thông tin dịch tễ, phối hợp kiểm dịch, trao đổi chuyên môn và xây dựng cơ chế ứng phó chung là những yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực phòng chống dịch bệnh từ sớm, từ xa.

Hội nhập để người dân được thụ hưởng thành tựu y học

Có thể thấy, hợp tác quốc tế và phát triển y tế chuyên sâu tại Quảng Ninh đang được triển khai trên nhiều phương diện: đào tạo nhân lực, chuyển giao kỹ thuật, nghiên cứu khoa học, trao đổi chuyên gia và phối hợp y tế xuyên biên giới. Những kết quả bước đầu cho thấy hướng đi này đang tạo thêm động lực để các cơ sở y tế nâng cao năng lực chuyên môn, từng bước làm chủ những kỹ thuật trước đây phải phụ thuộc vào tuyến trên.

Tuy nhiên, hội nhập y tế không chỉ được đánh giá bằng số lượng thỏa thuận hợp tác hay các đoàn công tác được tổ chức. Giá trị bền vững phải được đo bằng khả năng duy trì kỹ thuật sau chuyển giao, chất lượng nhân lực được đào tạo, mức độ an toàn trong điều trị và khả năng tiếp cận dịch vụ của người dân.

Điều đó đòi hỏi các cơ sở y tế tiếp tục lựa chọn đối tác phù hợp, xác định đúng lĩnh vực cần ưu tiên, xây dựng lộ trình đào tạo dài hạn và bảo đảm các điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, quy trình chuyên môn. Đặc biệt, cần có cơ chế đánh giá hiệu quả sau mỗi chương trình hợp tác để bảo đảm kiến thức, kỹ thuật tiếp nhận được thực sự ứng dụng vào hoạt động khám, chữa bệnh.

Trong giai đoạn phát triển mới, khi Quảng Ninh đã trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, yêu cầu xây dựng hệ thống y tế hiện đại, đồng bộ và có năng lực chuyên sâu ngày càng rõ nét. Việc mở rộng hợp tác với các nền y học tiên tiến không chỉ tạo cơ hội nâng cao trình độ cho đội ngũ thầy thuốc mà còn góp phần nâng tầm vị thế của hệ thống y tế địa phương.

Từ những ca ghép thận được thực hiện tại Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí, các chương trình đào tạo với chuyên gia Pháp đến hoạt động phối hợp y tế tại khu vực biên giới, mỗi bước tiến đều cho thấy một định hướng chung: đưa tri thức y học tiên tiến vào thực tiễn chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Hội nhập quốc tế vì thế không phải đích đến tự thân, mà là phương thức để nâng cao năng lực nội tại của ngành Y tế. Khi đội ngũ thầy thuốc có đủ trình độ làm chủ kỹ thuật, các cơ sở y tế có khả năng triển khai dịch vụ chất lượng cao và người dân được tiếp cận điều trị thuận lợi hơn, những giá trị của hợp tác sẽ được chuyển hóa thành lợi ích thiết thực, lâu dài cho cộng đồng.

Lê Giang